تغذيه قبل و پس از ورزش

همه ما از فوايد ورزش آگاهيم. در اين ميان برخي به طور حرفهاي، برخي به عنوان يك تفريح و برخي به منظوري خاص مثل كاهش وزن ورزش ميكنند.
درست است كه ورزش تاثير بسزايي در بالا بردن كيفيت زندگي انسان دارد، ولي بايد آن را به درستي انجام دهيم تا نتيجه مطلوب حاصل شود. يكي از عواملي كه ميتواند در ورزش نقش مهمي داشته باشد، تغذيه صحيح قبل و پس از ورزش است.
اگر سري به
باشگاههاي ورزشي زده باشيد، خواهيد ديد بسياري از افرادي كه مشغول ورزش هستند، بهرغم
توصيههاي مربيان در خصوص تغذيه قبل و بعد از ورزش، حالت سردرگمي دارند و با وجود ساعات زيادي كه ورزش ميكنند، تاثير دلخواهي را مشاهده نميكنند.
تغذيه ورزشكار، قبل و بعد از ورزش اگر به طور صحيح
برنامهريزي شود، باعث آرامش و عملكرد بهتر ورزشكار در طول ورزش ميشود. در واقع غذايي كه پيش از ورزش مصرف ميشود، گليكوژن كافي ذخيره شده در عضلات و ماهيچههاي بدن را كه براي عملكرد بهتر ورزشي نياز است، تامين ميكند و غذايي كه پس از ورزش مصرف ميشود، بازيابي و توانايي ورزشكار را بالا ميبرد.
تغذيه قبل از ورزش
تصورات اشتباهي درباره تغذيه ورزشكاران وجود دارد كه تعدادي از آنها به تغذيه پيش از ورزش مربوط ميشود. برخي ميپندارند غذا خوردن پيش از انجام حركات ورزشي باعث ايجاد حالت تهوع و انقباضات شكمي در ورزشكار ميشود. برخي فكر ميكنند اگر با شكم خالي ورزش كنند، چربي بيشتري ميسوزانند.
البته بايد گفت پُر بودن شكم و خوردن غذاي سنگين پيش از ورزش باعث ناراحتي معده، حالت تهوع و انقباضات شكمي ميگردد و اين حالت به اين دليل ايجاد ميشود كه تمام انرژي بدن صرف گوارش و هضم غذاي خورده شده ميگردد و جريان
خون بيشتر به سمت سيستم گوارشي رفته و كمتر به سمت عضلات و ماهيچهها مي رود. از ديگر سو، ورزش كردن با شكم خالي هم
توصيه نميشود، زيرا ميتواند باعث كاهش
قند خون ، احساس ضعف و افت انرژي بدن گردد. بنابراين شما بايد مقداري غذاي سبك پيش از ورزش مصرف كنيد تا انرژي لازم براي ورزش و نيز چربيسوزي را افزايش دهد. در واقع در
صورت خوردن غذاي سنگين شامل
پروتئين، فيبر و چربي زياد، بايد سه تا چهار ساعت از انجام فعاليتهاي ورزشي خودداري كنيد تا غذاي شما هضم شود. ولي در
صورت استفاده از غذايي سبك، دو ساعت بعد ميتوانيد ورزش كنيد. پس بهتر است يك تا دو ساعت پيش از ورزش غذاي سبكي ميل كنيد. بدن در چنين شرايطي ترجيح ميدهد از كربوهيدراته ا به عنوان سوخت استفاده كند، پس بهتر است موادي مانند نان، ماكاروني، ميوه و سبزيجات را قبل از ورزش بخوريد. اما اگر در زمان ورزش احساس گرسنگي كرديد، ميتوانيد وعده كوچكي شامل كمي ميوه، نوشيدني ورزشي يا مقداري
آب ميوه مصرف كنيد.
در واقع هر چه به زمان انجام ورزش نزديك ميشويد، بايد سعي كنيد از خوردن غذا اجتناب كنيد و در
صورت نزديك شدن به زمان انجام ورزش، از غذاهاي زود هضم استفاده كنيد.
چون گلوكز مهمترين منبع انرژي براي انجام حركات ورزشي است، بايد پيش از ورزش، بيشتر از مواد حاوي كربوهيدرات استفاده كنيد كه هضم آنها راحتتر
صورت ميگيرد.
مصرف كافئين (مثل قهوه) در بدن به عنوان محرك سيستم عصبي مركزي عمل مي كند و با بالا بردن سوخت چربيها براي تامين انرژي، مقاومت فرد را افزايش مي دهد و در نتيجه باعث حفظ گليكوژن در ماهيچهها ميگردد. البته برخي افراد به اين ماده حساسيت شديد دارند و با مصرف آن دچار علائمي مانند تهوع، لرزش عضلات و سردرد ميشوند. كافئين زياد ادرارآور است و منجر به كاهش
آب بدن و پايين آمدن عملكرد فرد ميگردد.
از مصرف هر گونه غذاي چرب كه هضم آن آهسته و به سختي
صورت ميگيرد و مدت زيادي در معده باقي ميماند خودداري كنيد، زيرا ممكن است باعث بروز مشكلاتي در معده شود. گوشت، شيرينيجات، سرخ كردني ها و چيپس از اين دسته مواد به شمار ميروند.
تغذيه پس از ورزش
به طور كلي نوع تغذيه و زمان صحيح آن پس از ورزش و انجام فعاليتهاي بدني ميتواند اثر ورزش را در بدن ماندگار كند و اگر درست انجام نگيرد، اثر عكس خواهد داشت.
معمولا
توصيه ميشود دو ساعت پس از انجام ورزش، غذاي سبك يا ميان وعدهاي مصرف كنيد. در واقع مصرف مواد پركالري و كربوهيدراته ا بلافاصله پس از ورزش ميتواند حساسيت انسوليني بدن را بالا ببرد. بالا رفتن حساسيت انسوليني، كار بدن را براي جذب
قند از جريان
خون و ذخيره آن در عضلات و ساير بافتها و استفاده از آن به عنوان انرژي را آسانتر ميكند و اين حالت ميتواند باعث بالا رفتن
قند خون شود و خطر ابتلا به ديابت را افزايش دهد.
تحقيقات اخير حاكي از آن است كه بسياري از فوايد ورزشهاي
هوازي به تغذيه پس از ورزش بستگي دارد. ولي همان طور كه گفتيم لازم نيست در اين فاصله به خودتان گرسنگي دهيد. بلكه استفاده از غذاهاي كمكالري علاوه بر اين كه حساسيت انسوليني را بالا نميبرد، حتي مقدار كالري را كه هنگام ورزش از دست دادهايم، جبران ميكند. گرسنگي دادن به خود پس از ورزش باعث ولع بيشتر در وعده غذايي اصلي ميشود. پس سعي كنيد با مصرف غذاي كمكالري گرسنگي خود را پس از ورزش رفع كنيد و اين كار لطمهاي هم به بهرهمندي از فوايد ورزش نميزند. در واقع آن چيزي كه باعث از بين رفتن اثر ورزش ميشود، مصرف غذاهاي پركالري مانند انواع كربوهيدراته ا (سيبزميني و شكلات) است كه اثر منفي بر بدن دارند، به خصوص براي افرادي كه قصد لاغر شدن دارند.
اما افرادي كه قصد دارند حجم عضلات بدنشان افزايش يابد، ميتوانند در اين زمان، يعني در فاصله دو ساعت پس از ورزش از مقداري كربوهيدرات و
پروتئين و مقدار كمي چربي استفاده كنند، ولي نبايد در اين كار زيادهروي كنند. از اين مواد ميتوان به مصرف ماكاروني، نان سبوسدار ، ميوه و ماست اشاره كرد.
مصرف كمي كربوهيدرات مانند ميوه يا
آبميوه حدود 15 دقيقه پس از ورزش به ذخيرهسازي مجدد گليكوژن در عضلات كمك ميكند. تحقيقات نشان ميدهد كه مصرف 100 تا 200 گرم كربوهيدرات طي دو ساعت بعد از ورزش به ساخت گليكوژن كافي ذخيره شده براي ورزش بعدي كمك مي كند و اگر زمان آن از دو ساعت بيشتر شود، مقدار ذخيره گليكوژن تا 50 درصد در عضلات كاهش مييابد. مصرف
پروتئين هم پس از ورزش اسيد آمينههايي را توليد ميكند كه براي ساخت مجدد بافت ماهيچهاي كه در طول ورزش شديد و طولاني آسيب ديدهاند، لازم است و از سوي ديگر جذب
آب را از رودهها بالا برده و جذب
آب ماهيچهها را افزايش ميدهد. اسيد آمينههاي موجود در
پروتئين، سيستم ايمني بدن را تحريك كرده و فرد را نسبت به سرما و ساير عفونتها مقاوم ميكند.
پس هميشه به ياد داشته باشيد كه براي داشتن اندامي متناسب، ورزش تنها يك روي سكه است و روي ديگر سكه، تغذيه سالم و استفاده صحيح از آن است، به طوري كه باعث بالا بردن توان بدن و رسيدن ما به هدف انجام ورزش گردد.iranianuk