آسيب غير اضطراري

[tavakkol23]

آسيب غير اضطراري
دامنه آسيب غير اضطراري بسيار گسترده بوده و شامل موارد متعددي ميباشد در اين طيف از آسيب هاي بسيار كوچك و مختصر ، مثل تاول تا آسيب هاي بسيار وسيع و مهم مثل شكستگي ها قرار مي گيرند .
در رابطه با تمامي آسيب هاي غير اضطراري يك روند كلي و شيوه برخورد مشترك وجود دارد كه شامل 3 مرحله است :
1- ارزيابي مصدوم
2- درمان هاي اوليه
3- پيشگيري
الف ) ارزيابي مصدوم
قبل از اقدام به درمانهاي اوليه مربي بايد قادر باشد شدت ضايعه را تخمين بزند و سعي كند حتي الامكان نوع آسيب را تشخيص دهد . اما اين كار چندان هم ساده نبوده و نيازمند دست يابي به مهارت است براي آنكه تشخيص مناسبي داشته باشيد و شدت ضايعه را تخمين بزنيد حتماً به توصيه هاي زير توجه كنيد :
1- شنونده خوبي باشيد و اجازه دهيد ورزشكار مشكل خود را با شما در ميان بگذارد .
2- ورزش خود را بخوبي بشناسيد .
3- براي تشخيص عجله نكنيد و وقت كافي بگذاريد .
4- محدوده آسيب را به دقت مشخص كنيد .
براي تشخيص صحيح ، درك مناسب و دقيقي از علائم و نشانه ها ضروري است مهمترني علائمي كه بايد مورد توجه قرار گيرد عبارتند از درد ، تورم يا عدم پايداري و فقدان عملكرد .
گاهي اوقات در شرايط ورزش خاص ، مربي مجبور مي شود از ورزشكار آسيب ديده خود استفاده كند . تصميم گيري در چنين شرايطي بسيار دشوار است و مربي نياز دارد روشهائي را بشناسد تا بتواند شدت آسيب ديدگي ورزشكار را تخمين بزند با تخمين صحيح شدت آسيب ديدگي مي تواند استفاده بهينه اي از شرايط داشته باشد .
اگر هر كدام از اين علائم در هنگام ورزش و متعاقب آسيب ديدگي ايجاد شود ورزشكار تا زمان معاينه توسط پزشك نبايد به ورزش برگردد و فقط با مجوز پزشك مي تواند به صحنه رقابتهاي ورزش بازگردد .
* ) درمانهاي اوليه
مهمترين و حياتي ترين زمان درمان آسيبهاي بافت نرم 24 تا 48 ساعت اول بعد از آسيب ديدگي است . هنگامي كه بافت نرم آسيب مي بيند به عروق نيز صدمه وارد ميشود و به دليل صدمه به عروق ، خون در محيط بافت آسيب ديده تجمع پيدا كرده و منجر به ايجاد تورم فشار بيش از حد بافت نرم و در نتيجه مسبب ايجاد درد ميشود و تورم و افزايش فشار ميتواند شرايط ترميم بافت آسيب ديده را دچار اختلال كند .
بنابراين در مراحل اوليه آسيب ديدگي تمامي توجه مربي بايد مبتني بر روشهائي باشد كه بتواند مانع خونريزي بيشتر در محدوده عضو آسيب ديده گردد . بهترين شيوه اجراي اين روش در كلمه ( RICE ) خلاصه شده است .
استراحت ( REST )
بعد از بروز آسيب بلافاصله بايد فعاليت ورزشكار متوقف شود تداوم حركت فعال بخش آسيب ديده مي تواند منجر به افزايش خونريزي و تورم گردد . بطور مثال در كوفتگي عضله ران انقباض عضله چهار سر راني در هنگام راه رفتن باعث افزايش خونريزي ميگردد . در آسيبهاي شديد علاوه بر آنكه عضو نبايد بطور فعال حركت كند بطور غير فعال نيز نبايد حركت داده شود و بايد عضو آسيب ديده را توسط آتل ثابت كرد .
يخ ( ICE )
كاربرد يخ بلافاصله بعد از آسيب ديدگي منجر به كاهش درد و خونريزي و تورم ميشود يخ مي تواند التهاب و گرفتگي عضلاني ناشي از آسيب را نيز كاهش دهد به كلي از ساده ترين روشهاي استفاده از يخ در موارد اضطراري استفاده از يخ خرد شده اي است كه در يك پارچه خيس قرار گرفته باشد و اين پارچه را به دور عضو آسيب ديده قرار دهيم .
اگر يخ در دسترس نباشد آب سرد نيز مي تواند موثر واقع شود طول مدت زمان استفاده از يخ بستگي به شدت و عمق آسيب ايجاد شده دارد ولي بطور كلي 15 تا 20 دقيقه هر يك تا دو ساعت در شروع آسيب مي تواند بسيار موثر باشد و اين عمل را مي بايست 24 تا 48 ساعت ادامه داد .
فشار ( Compression )
فشار وارده بر ناحيه آسيب ديده توسط يك بانداژ محكم مي تواند خونريزي و تورم را كاهش دهد اين بانداژ را مي توان هم قبل از استفاده از يخ و هم بعد از استفاده از يخ بكار گرفت . بهترين وسيله براي بانداژ ، باندهاي كتاني معمولي هستند و بانداژ بايد بنحوي انجام شود كه باعث ايجاد درد و يا وقفه در خونرساني عضو آسيب ديده نشود .

بالا نگهداشتن عضو ( Elevation )
بالا نگهداشتن عضو آسيب ديده باعث كاهش جريان خون ورودي به عضو شده همينطور جريان خون وريدي ولنف خروجي را تسريع ميكند .
بايد توجه داشته باشيد كه در موارد اضطراري انجام اعمال زير باعث تشديد ضايعه ميشود .
1- استفاده از گرما
2- استفاده از داروها و مواد گرم كننده مثل ساليسيلات
3- فعاليت متوسط و يا شديد
4- ماساژ عضو آسيب ديده
* ) پيشگيري از آسيب هاي ورزشي
يك مربي موفق بايد قادر باشد با استفاده از شيوه هاي صحيح و علمي مانع آسيب ديدن ورزشكار خود گردد . پيشگيري بسيار ساده تر و كم هزينه تر از درمان ميباشد براي پيشگيري از آسيبهاي ورزشي بايد به موارد زير توجه كنيد :
1- گرم كردن و سرد كردن صحيح : در هر برنامه تمريني در تمامي رشته هاي ورزشي بايد زمان مناسبي براي گرم و سرد كردن مد نظر گرفت تا علاوه بر استفاده از اثرات مثبت آنها از ايجاد آسيبهاي ورزشي نيز پيشگيري كرد .
2- آمادگي جسماني متناسب با رشته ورزشي : گرچه آمادگي جسماني مناسب در رقابتهاي ورزشي نقش تعيين كننده اي دارد اما مي تواند در پيشگيري از آسيب هاي ورزشي نيز بسيار موثر باشد .
3- مهارت در اجراي تكنيك هاي ورزشي به طور صحيح : آموزش صحيح مهارتهاي ورزشي ، نظارت دقيق بر اجراي آن شيوع آسيب هاي ورزشي را كاهش ميدهد .
4- استفاده از تجهيزات استاندارد و مناسب هر رشته ورزشي : كاربرد صحيح تجهيزات ورزشي ( كفش ، پوشاك ، راكت ، توپ و … ) از مسائل بسيار مهم پيشگيري از آسيبهاي ورزشي است .
5- استفاده از وسايل ايمني ضروري : به كارگيري تجهيزات حفاظتي و ايمني خاص هر رشته ورزشي جهت جلوگيري از آسيب هاي ورزشي ضروري است ( كلاه ايمني در دوچرخه سواران و … )
6- آمادگي رواني مناسب در ورزشكار : آمادگي رواني جهت اجراي تمرينات و رقابت هاي ورزشي مي تواند ورزشكار را از بسياري از مخاطرات دور نگهدارد .
7- تغذيه مناسب : تغذيه ورزش علمي نه تنها قابليت اجراي فعاليتهاي ورزشي را افزايش مي دهد بلكه شيوع آسيب ها را كاهش داده و در صورت ايجاد آسيب روند ترميم را تسريع ميكند ( بكارگيري گليكوژن در ورزشهاي استقامتي كه نتيجه آن افزايش عملكرد و كاهش آسيب ها است )
8- استراحت كافي : در نظر گرفتن زمان استراحت كافي مابين تمرينات و بعد از مسابقات با تكيه بر شدت و مدت زمان فعاليت عامل مهمي در كاهش آسيب هاي ورزشي است .
9- انجام تمرينات ورزشي در ميادين و سالن هاي استاندارد : استاندارد بودن زمينها سالهاي ورزشي از لحاظ حريم ، نور ، نوع كفپوش و … از عوامل موثر در كاهش شيوع آسيبهاي ورزشي مي باشند .
10- آموزش كامل قوانين به ورزشكاران : آگاهي از قوانين هر رشته ورزشي و رعايت اين قوانين مي تواند در شرايط خاص ورزشكار را از آسيب ديدگي مصون سازد .
11- آشنايي با شرايط سلامتي در ورزشكار : اگر مربي آگاهي كامل از وضعيت جسماني ورزشكار خود داشته باشد ممكن است ناخواسته موجب ايجاد آسيبهاي جدي در وي گردد .
12- آشنايي با سوابق آسيب هاي ورزشكار : براي پيشگيري از ايجاد آسيب هاي ورزشي مجدد مربي بايد نسبت به آسيب هاي قبلي ورزشكار خود شناخت كافي داشته باشد .

انواع آسيبهاي غير اضطراري
كشيدگي عضلات ( STRAIN )
كشيدگي زماني اتفاق مي افتد كه يك عضله يا گروهي از عضلات و يا وتر ( تاندون ) آنها در اثر يك حركت ناگهاني دچار كشيدگي بيش از حد و يا پارگي مختصر شوند . كبودي و تورم بدنبال اين آسيب دلالت بر پارگي تارهاي عضلاني ، وترها و عروق خوني داشت از علائم ديگر وجود درد در ناحيه آسيب ميباشد كه اين درد بصورت شعاعي به اطراف گسترش مي يابد .

درمانهاي اوليه
ورزشكار را در يك موقعيت راحت قرار دهيد و ناحيه آسيب ديده را بي حركت نگهداريد عضو آسيب ديده بالا نگهداشته شود .
مدت 20 دقيقه از يخ استفاده كنيد بعد از 20 دقيقه اجازه دهيد حرارت پوست ناحيه آسيب ديده به حد طبيعي بازگردد و بعد دوباره از يخ استفاده نكنيد .
براي كاش ترم و جلوگيري از خونريزي بيشتر مي توان از يك بانداژ محكم نيز استفاده كرد . اگر هر گونه مشكلي در رابطه با شدت و نوع آسيب داريد با پزشك مشورت كنيد بعد از گذشت چند روز كه تورم از بين رفت براي ادامه درمان مي توان از ماساژ ناحيه آسيب ديده گرما درماني و ورزش درماني سود جست .
كشيدگي رباطها ( Sprain )
كشيدگي رباطها نوعي آسيب مفصلي است . رباطها و بافت نرم اطراف مفصل در اثر پيچ خوردگي ناگهاني دچار كشيدگي و پارگي مي شوند . بيشتر اين كشيدگي ضعيف هستند ، در حالي كه در بعضي موارد مي تواند به قدري شديد باشد كه با پارگي رباطها وترها و ساير نسوج اطراف مفصل توام گردد . در چنين مواردي اغلب ، آسيب از يك شكستگي ، غير قابل افتراق بوده و براي انجام درمانهاي اوليه بايد همانند شكستگي رفتار كرد .
شايع ترين مفاصلي كه دچار كشيدگي رباطها مي شوند مفاصل مچ پا و زانو هستند بايد به در حساسيت موضعي و تورم اطراف فصل دقت كرد هر حركتي مي تواند موجب افزايش خونريزي در موقع آسيب و تشديد ضايعه گردد .
درمانهاي اوليه
ورزشكار را در يك موقعيت راحت قرار دهيد و ناحيه آسيب ديده را بي حركت نگهداريد به مدت 20 دقيقه از يخ استفاده از يخ را در هر يك ساعت يكبار به مدت 24 ساعت ادامه دهيد .
در مواقعي كه از يخ استفاده نمي كنيد عضو آسيب ديده را بانداژ كنيد . اين بانداژ مفصل را حفاظت كرده و از تورم بيشتر آن جلوگيري مي كند اگر در هنگام ايجاد آسيب يخ در دسترس نبود براي خارج كردن كفش و جوراب ورزشكار عجله نكنيد چرا كه اين عمل باعث دستكاري عضو آسيب ديده و تورم بيشتر آن مي شود . افزايش تورم درد طولاني مدت ، حساسيت موضعي و قرمزي پوست در ناحيه آسيب ديده نشانه تداوم خونريزي در موضع هستند . در دوران نقاهت و بهبودي بايد مفصل آسيب ديده در هنگام ورزش توسط تجهيزات مناسب حمايت شود دوران بهبودي كامل از آسيب پيچ خوردگي حداقل 6 هفته ميباشد .
ممكن است در موارديكه شدت آسيب به حدي باشد كه رباط پاره شده باشد به عمل جراحي نياز باشد .
كوفتگي ( Contusion )
كوفتگي در حقيقت خونريزي داخل عضله به دليل ضربه است . در اين آسيب به دليل ضربه عروق پاره شده و خون به داخل عضله و زير پوست گسترش مي يابد و چند ساعت بعد از آسيب پوست محل آسيب ديدگي كبود مي شود .
درمانهاي اوليه
1- عضو آسيب ديده را بالا و بي حركت نگهداريد .
2- از يخ براي كاهش خونريزي در محل آسيب ديدگي استفاده كنيد .
3- بانداژ محكمي را بر روي قسمت آسيب ديده اعمال كنيد .
4- اگر هر گونه شكي درشدت ضايعه وجود دارد حتماً با پزشك مشورت كنيد .
5- درمان با يخ را تا چندين روز ادامه دهيد .
6- در 24 ساعت اول به هيچ وجه از گرما درماني استفاده نكنيد .
دررفتگي ( Dislocation )
دررفتگي عبارت است از جابجايي يك يا چند استخوان تشكيل دهنده مفصل و زماني رخ مي دهد كه مفصل در يك وضعيت غير طبيعي تحت فشار بسيار زياد و يا ضربه قرار گيرد در موارد نادر دررفتگي مي تواند بعلت انقباض شديد و ناگهاني عضلاني نيز ايجاد گردد و شايع ترين دررفتگيها عبارتند از دررفتگي مفصل شانه ، آرنج ، شست دست ، انگشتان و فك تحتاني گاهي اوقات افتراق دررفتگي از شكستگي ممكن نخواهد بود و گاهي نيز ممكن است هر دو با هم رخ داده باشند اگر هرگونه شكي در تشخيص وجود داشته باشند بايد با آسيب مثل شكستگي برخورد كرد .
علائم دررفتگي عبارتند از تغيير شكل مفصل ، عدم توانايي در حركت مفصل آسيب ديده و درد شديد .
درمانهاي اوليه
1- عضو آسيب ديده در وضعيت راحتي قرار داده شود و به وسيله بانداژ يا آتل بي حركت گردد .
2- از يخ براي كاهش تورم ، درد و خونريزي استفاده شود 20 دقيقه در هر ساعت به مدت 24 ساعت .
3- مصدوم سريعاً به بيمارستان منتقل شود .
4- بر مبناي محل آسيب ديدگي و شدت آسيب طول دوران بهبودي بسيار متغير است .
شكستگي ها ( Fracture )
شكستگي در استخوان از آسيب هاي ورزشي نسبتاً شايع است كه بيشتر بدليل برخورد ورزشكاران با يكديگر و با سقوط ايجاد مي شود ورزشكار عضو آسيب ديده را نمي تواند حركت بدهد و درد شديدي نيز در محل آسيب وجود دارد ممكن است در محل آسيب ديدگي تغيير شكل وجود داشته باشد .
درمانهاي اوليه
1- قبل از حركت كردن و آتل گيري عضو شكسته اگر خونريزي وجود دارد حتماً كنترل شود .
2- به هيچ وجه عضو آسيب ديده حركت داده نشود .
3- براي انتقال به مراكز درماني سعي كنيد عضو شكسته در آتل مناسبي بي حركت شده باشد .
4- در بيشتر موارد براي درمان شكستگي نياز به گچگيري عضو شكسته توسط پزشك مي باشد .
5- بهبود شكستگي هفته ها به طول مي انجامد .
6- به علت بي حركتي عضو شكسته به مدت طولاني عضلات ناحيه آسيب ديده به شدت دچار ضعف مي شوند و بايد بعد از بهبود شكستگي اين عضلات دوباره تقويت شوند .
ساير آسيب هاي شايع درورزش
صدمات وارده به شكم
اكثر ضربات وارده به شكم در حين ورزش فاقد اهميت باليني هستند و معمولاً درد ايجاد شده بعد از چند دقيقه فوكش ميكند در موارد خاص كه ضربه وارده به شكم بسيار شديد است خطر خونريزي داخلي وجود خواهد داشت . اگر علائم رنگ پريدگي سردي اندامها ، عرق سرد ، خستگي بي دليل ، ضربان قلب بسيار بالا ، تنفس تند و سطحي و درد شديد در ناحيه شكم فرد وجود داشت درمانهاي اوليه خونريزي داخلي را انجام دهيد .
صدمات وارده بر صورت
آسيب هاي وارده بر صورت را مي توان به چهار گروه بزرگ تقسيم كرد :
آسيب استخوان هاي صورت ، آسيب هاي چشم ، آسيب هاي دندان و آسيب هاي بيني
الف ) آسيب هاي استخوانهاي صورت
ضربه مستقيم وارده به صورت ممكن است منجر به ايجاد شكستگي در استخوانهاي صورت بخصوص فك ، چانه و بيني شود و مي تواند در موارد شديد منجر به ايجاد اختلال در بينايي و يا تنفس گردد .
درمانهاي اوليه
استفاده از يخ بلافاصله بعد از ايجاد آسيب براي كاهش خونريزي از عروق آسيب ديده و كاهش درد و تورم توصيه مي شود .
مصدوم بايد سريعاً به مركز درماني منتقل شود .
* ) آسيب هاي چشم
چشم ورزشكاران نيز مي تواند در معرض ضربات مستقيم ناشي از توپ ، راكت ، آرنج و يا انگشتان قرار گيرد .
درمانهاي اوليه
1- ورزشكار بر روي زمين خوابانيده شود . سر كمي بالا قرار گيرد و از حركت وي جلوگيري شود .
2- چشم صدمه ديده با گاز استريل پوشانده شود .
3- در موارد آسيب شديد هر دو چشم بايد با گاز استريل پوشانيده شده تا از حركت چشم مصدوم جلوگيري شود .
4- مصدوم به مركز درماني منتقل شود .
آسيب هاي دندان
شايع ترين علت آسيب هاي دندان در ورزشكاران به علت برخوردهاي ورزشي است . اين آسيب ها مي توانند در اثر برخورد راكت ، ابزارهاي ورزشي و يا توپ نيز رخ دهد .
اگر به دليلي دندان بشكند و يا به طور كامل از جاي خود خارج شود بسيار مهم است كه سريعاً در محل اصلي خود قرار گيرد .
درمانهاي اوليه
1- اگر دندان كثيف شده باشد اول بايد آن را با شير و محلول سرم شستشو تميز نمود
2- اگر شير در دسترس نيست نبايد بيش از 5 ثانيه دندان در معرض آب معمولي قرار گيرد .
3- هيچگاه دندان را با محلولهاي ضد عفوني كننده تميز نكنيد .
4- دندان صدمه ديده حداكثر ظرف 60 دقيقه بايد در جاي خود كار گذاشته شود .
5- براي حمل و نقل دندان مي توان آن را از محلول سرم شستشو و يا شير استفاده كرد در غيراينصورت در فضاي بين لب پايين و لثه دندان قرار گيرد .
6- ساير آسيب هاي دندان با وجود تكنولوژي بسيار پيشرفته دندان پزشكي به راحتي قابل ترميم مي باشند .
خونريزي از بيني
شايع ترين علت خونريزي از بيني در ورزش ضربات مستقيم است .
درمانهاي اوليه
1- مصدوم به حالت نشسته باشد و سر به صورتي قرار گيرد كه خون وارد حلق نشود .
2- مصدوم بايد از دهان خود تنفس كند .
3- به مصدوم توصيه شود پرده هاي بيني خود را محكم با دست فشار دهد .
4- از يخ نيز براي كاهش خونريزي و تسريع درمان مي توان استفاده كرد .
5- يخ بايد در محل پل بيني قرار داده شود .
6- اگر بعد از 30 دقيقه خونريزي بيني قطع نشود و يا مكرراً رخ دهد بايد با پزشك مشورت كرد . (ktn1)