نکاتی در انجام ورزش و فعالیت های بدنی

[tavakkol23]

نکاتی در انجام ورزش و فعالیت های بدنی

پندارهای غلط در مورد فعالیت بدنی

١- داشتن فعالیت بدنی هزینه بالایی دارد . نیاز به وسیله ، کفش و لباس مخصوص دارد
گاهی باید هزینه پرداخت تا ورزش کرد . فعالیت بدنی را می توان هر جا و بدون هیچ وسیله ای انجام داد . جا به جا نمودن لوازم ، چوب ، کتاب ها و کودکان به عنوان فعالیت بدنی تکمیلی معادل بالا رفتن از پله ها می باشند . پیاده روی به عنوان فعالیتی که بیشتر از هم انجام می شود و بیش از همه توصیه نیز می شود کاملاً بی نیاز از این موارد است . بیشتر مناطق شهری دارای پارک ، آب نما یا پیاده روهایی ایده آل برای پیاده روی ، دویدن یا ورزش و بازی هستند . نیازی نیست برای این کارها به باشگاه ، استخر یا سایر مکان های ورزشی مراجعه کرد .
٢- سرم خیلی شلوغ است . فعالیت بدنی وقت زیادی می برد .
حداقل 30دقیقه فعالیت بدنی متوسط در هر روز برای بهبود و حفظ سلامتی توصیه می شود . البته این به معنای قطع فعالیت بدنی پس از نیم ساعت نمی باشد . بیشتر فعالیت ها را می توانید با کارهای روزمره مثل محل کار ، مدرسه ، خانه یا بازی و تفریح ممزوج کنید . بیشتر فعالیت ها را می توانید با امور روزانه خود انجام دهید :10 دقیقه پیاده روی سریع،3باردر روزیا20 دقیقه درابتدای صبح و10 دقیقه در طول روز. حتی اگر مشغله شما زیاد باشد باز هم می توانید 30 دقیقه فعالیت در روز را به برنامه هایتان اضافه کنید .
٣- کودکان طبیعتاً دارای تحرک بالایی هستند و به ندرت یک جا می نشینند . نیازی به صرف وقت و انرژی برای آموختن چیزهایی در مورد فعالیت بدنی به آنها نیست . به اندازه کافی فعال هستند .
مطالعات اخیر در مورد کودکان سراسر جهان نشان داده که آنها در مناطق شهری فقیر در حال غیرفعال شدنند . وقت و منابع مصروف برای آموختن ورزش به آنها قطع می شود و بازیهای کامپیوتری تلویزیون جای تفریحات فعال آنان را می گیرد . تخمین زده که در بسیاری از کشورهای چه توسعه یافته و در حال توسعه بیش از 3/2 جوانان از تحرک بدنی ناکافی برخوردارند . فعالیت بدنی ناکافی در کودکان می تواند عواقب طولانی مدتی روی سلامتی به جای بگذارد . فعالیت بدنی منظم باعث فواید جسمی ، روحی و اجتماعی بسیاری برای جوانان می شود . فعال بودن به صورت بالقوه باعث کمک به جوانان و کودکان در داشتن استخوانها ، عضلات و مفاصل سالم می شود . وزن بدن را تنظیم کرده و چربی را کاهش می دهد و عملکرد موثر قلب و شش ها را فراهم می کند . بازی ، ورزش و سایر فعالیتهای بدنی این فرصت را به جوانان می دهد که ابراز وجود کنند ، خودشان را باور کنند و موفقیت و همکاری جمعی را تجربه کنند . همچنین اینها کمک می کنند تا از اضطراب و افسردگی پیشگیری شود . انجام ورزش و فعالیت های بدنی هدایت شده و منظم می تواند پذیرش سایر رفتارهای بهداشتی نظیر پرهیز از سیگار ، الکل و مواد مخدر و رفتارهای خشن را تسریع کند . الگوهای فعالیت بدنی که در کودکی ودوران بلوغی کسب می شوند بیشتر در طول زندگی باقی می مانند و پایه ای برای زندگی فعال و سالم هستند .

فواید فعالیت بدنی

فواید فعالیت بدنی منظم برای سلامت بسیار است . حداقل 30 دقیقه فعالیت بدنی متوسط ، مثلا" پیاده روی سریع ، برای بدست آوردن بسیاری از این اثرات کافی است . اگر چه ، با افزایش سطح فعالیت ، فواید آن نیز افزایش می یابد .

فعالیت بدنی منظم :

• خطر *** و میر قبل از بلوغ را کاهش می دهد .
• خطر *** و میر ناشی از بیماری قلبی یا سکته مغزی را کاهش می دهد که مسؤول یک سوم تمام *** ها هستند .
• خطر ایجاد بیماری قلبی یا سرطان روده ها را تا ۵٠% کاهش می دهد .
• خطر ابتلای به دیابت نوع ٢ را ۵٠% کاهش می دهد .
• کمک می کند تا احتمال ابتلای به فشار خون بالا را که یک پنجم جمعیت بالغ دنیا را گرفتار کرده کاهش یابد .
• به پیشگیری یا کاهش استئوپروز کمک می کند ، خطر شکستگی لگن را تا ۵٠% در زنان کاهش می دهد .
• خطر ایجاد دردهای ناحیه کمر را کاهش می دهد .
• باعث ترفیع سلامت روحی و روانی می شود . اضطراب ، استرس و احساس افسردگی و تنهایی را کاهش می دهد .
• کمک می کند تا از عادات خطرناک مثل مصرف سیگار ، الکل و سوء استفاده از مواد مخدر و رژیم غذایی بد و خشونت مخصوصا" در کودکان و نوجوانان جلوگیری شود .
• کمک می کند تا وزن بدن را تنظیم کرده و خطر چاقی را ۵٠% نسبت به افرادی بی تحرک کاهش می دهد .
• کمک می کند تا استخوانها ، عضلات و مفاصل سالمی داشته باشیم و افراد دچار حالات ناتوان کننده مزمن را از نظر قدرتی تقویت می کند .
• می تواند به درمان حالت های دردناک مثل کمردرد و زانو درد کمک کند .

همه ما میدانیم که فعالیت بدنی – مثل پیاده روی ، دوچرخه سواری و بازیهای مختلف باعث می شود شما احساس خوبی داشته باشید ولی فعالیت بدنی منظم فواید بسیار دیگری نیز دارد . این کار نه تنها باعث بهبود و حفظ سلامت می شود ، بلکه اثرات مفید اقتصادی و اجتماعی خود را دارد . فعالیت بدنی منظم به کشورها و اقتصاد کمک می کند تا هزینه های مراقبت های بهداشتی کاهش یابد ، تولید افزایش یابد ، مدارس بهتر شوند ، غیبت از محل کار و تعویض شغل کمتر شود و مشارکت در ورزش و تفریحات سالم افزایش یابد . در بسیاری کشورها ، هزینه های بهداشتی به علت نبود فعالیت بدنی و چاقی بالاست .(sport.ir)

[tavakkol23]

اصول انجام فعاليتهاي ورزشي

پيـش از اقـدام بـه فـعاليت هـاي ورزشـي بـايد بدن را طي
مراحلي براي حداكثر نتيجه و به حداقل رساندن آسيبهاي
جسمي آماده ساخت. هر برنامه ورزشي داراي 2 مرحله
بسيار با اهميت و ضروري ميباشد:
1- گرم كردن بدن(warm up):نخستين گام براي آغاز
يك فعاليت بدني گرم كردن بدن ميـباشد. مزاياي گرم كردن
بدن به قرار زير است:
- افزايش سرعت انقباض و از انقباض خارج گشتن عضلات.
- تسهيل مصرف اكسيژن. زيرا در عضلات گرم شده سرعت آزادسازي اكسيژن از هموگلوبينها افزايش مي يابد.
- تسهيل جريانات عصبي و متابوليسم داخل عضلات بدن.
- افزايش جريان خون به عضلات.
- افزايش تدريجي حرارت بدن.
- كاهش آسيب ها و صدمات ورزشي به خاطر افزايش قابليت ارتجاعي عضلات.
- كاهش گرفتگي عضلات و جلوگيري از افزايش ناگهاني فشار خون و حرارت بدن.
- آماده سازي سيستم عصبي،رباطها،� �فاصل،عضلات،س يستم قلبي-عروقي و سيستم عصبي براي انجام فعاليت ورزشي خاص.
- بهبود جريان خون قلب و افزايش انعطاف پذيري عضلات.
- آماده سازي ذهن و روان ورزشكار.
اجزاء تشكيل دهنده مرحله گرم كردن

- دويدن آهسته به مدت 5 تا 10 دقيقه. هدف آن: افزايش حرارت بدن و عضلات.
- حركات كششي به مدت 10 تا 15 دقيقه. هدف آن: افـزايش دامنه حركت و نرم كردن عضلات.
- تمرينات ويژه ورزش مورد نظر به مدت 10 دقيقه.
2- انجام فعاليت ورزشي مورد نظر.
3-سرد كردن بدن(cool down):پس از پايان يافتن فعاليت بدني مي بايد اقدام به سرد كردن تدريجي بدن كرد. معمولا اغلب افراد اين مرحله را حذف ميكنند اما بايد بدانند كه اين مرحله بسيار مهم بوده و حذف آن مي تواند منجر به آسيبهاي نا خواسته گردد. مزاياي اين مرحله به قرار زير است:
- كاهش احتمال سرگيجه و حتي از هوش رفتن به سبب تجمع خون سياهرگي در انتهاي دستها و پاها.
- كاهش تدريجي درجه حرارت بدن.
- كمك به پراكنده سازي و پاك سازي عضلات از مواد زائد حاصل از متابوليسم (اسيد لاكتيك)تجمع اسيد لاكتيك سبب درد عضلات پس از فعاليت بدني ميگردد.
- كاهش گرفتگي و درد عضلاني.
- كاهش سطح آدرنالين درخون.
اجزاء تشكيل دهنده مرحله سرد كردن


- دويدن آهسته به مدت 5 تا 10 دقيقه. هدف آن: كاهش تدريجي دماي بدن و زدودن مواد زائد حاصل از متابوليسم در عضلات.
- حركات كششي به مدت 5 تا 10 دقيقه. هدف آن: كاهش گرفتگي و درد عضلات پس از فعاليت بدني و زدودن مواد زائد.
انعطاف پذيري (flexibility):قابليت عضلات و تاندونها براي كشيده شدن انعطاف پذيري نام دارد. در واقع انعطاف پذيري توانايي استخوانهاي بدن در ميزان حركت آنها در جهات مختلف حول مفاصل ميباشد.
قدرت(strength):ميزان توانايي عضلات براي اعمال نيرو در زمان كوتاه.
بر اساس آنكه بدن چگونه انرژي لازم براي فعاليت عضلات را تامين مي كــند، فعاليتهاي بدني به 2 دسته تقسيم بندي ميگردند:
1- فعاليتهاي هوازي(aerobic):مانند دويدن هدف از اين نوع فعاليت افزايش استقامت و كارايي قلب و عروق ميباشد.

2- فعاليتهاي بي هوازي(anaerobic):مانند بدنسازي. هدف از اين نوع فعاليت افزايش قدرت و استقامت عضلات ميباشد.
عضلات بدن انرژي مورد نياز خود را از ماده اي بنام آندوزين تري فسفات (adenosine triphosphate=atp) تامين ميكند. در واقع اين ماده تشكيل شده است از نوكلئيتيد آدنين كه با 3 گروه از مولكول فسفات پيوند بر قرار كرده است. هنگامي كه اين پيوندها گسسته ميگردند انرژي آزاد ميشود. هنگامي كه گروه نخست فسفات از آ-ت-* جدا ميگردد. آ-ت-* تبديل به (adenosine diphosphate= adp) آدنوزين دي سولفات و يك مولكول آزاد فسفات ميگردد.در صورت نياز باز اين روند ادامه يافته و گروه دوم از فسفات از ساختار مولكولي آ-ت-* جدا گشته و مبدل به آدنوزين منو فسفات ميگردد(amp) در نخستين مرحله هنگامي كه عضلات شروع به فعاليت شديد ميكنند. عضلات انرژي خود را از atp موجود در اطراف سلولهاي ماهيچه اي تامين ميكنند. هنگامي كهatp تبديل به adp ميگردد مجددا توسط يك تركيب فسفات دار پر انرژي بنام كراتين فسفات(creatine phosphate) تبديل به atp ميگردد. اين عمل توسط آنزيم كراتين كيناز (creatine kinase) انجام ميپذيرد بطوري كه اين آنزيم مولكول كراتين فسفات را تجزيه كرده و گروه فسفات آن را جدا ميسازد اين گروه فسفات نيز با متصل گشتن به adp مبدل به atp ميگردد. اين چرخه تنها قادر به فعاليت تا مدت 10-8 ميباشد زيرا به مرور از سطح كراتين فسفات كاسته ميگردد.
در مرحله بعد بدن ميبايد انرژي خود را از طريقي ديگري كه گليكوژن-لاكتيك(glycogen lactic) نام دارد تامين كند. گليكوژن ذخيره كربوهيدراتي عضلات ميباشد كه سلولهاي ماهيچه اي آن را به گلوكز تجزيه كرده و با انجام تنفس بي هوازي(anaerobic) گلوكز را تبديل به atp و يك فراورده جانبي به نام اسيد لاكتيك ميكنند.12 واكنش شيميايي متناوب براي اين نوع تنفس بايد صورت پذيرد. اين نوع تامين انرژي نيز تنها تا 90 ثانيه جوابگو ميباشد زيرا پس از اين مدت با تجمع اسيد لاكتيك در عضلات بدن سبب خستگي و درد عضلاني ميگردد.
هنگامي كه بدن فعاليت شديدي را ميخواهد در زمان اندكي انجام دهد مجبور به استفاده از دو روش فوق ميباشد زيرا در اين مدت اندك بدن قادر به تامين گلوكز و رساندن آن به عضلات نميباشد اما پس از سپري شدن مراحل فوق نوبت به تنفس هوازي(aerobic) عضلات ميرسد. پس از سپري شدن 2 دقيقه از آغاز فعاليت تنفس هوازي آغاز ميگردد. در اين تنفس گلوكز تبديل به دي اكسيد كربن، آب و انرژي ميگردد.گلوكز مورد نياز از 3 طريق تامين ميگردد:
1-جذب از طريق روده كوچك.
2- تجزيه گليكوژن موجود در كبد.
3- و تجزيه گليكوژن باقي مانده در سلولهاي ماهيچه اي.
پس از پايان يافتن ذخيره گلوكز در بدن، انرژي مورد نياز از تجزيه چربي ها به گلوكز و در موارد گرسنگي شديد و فعاليت شديد (كه بسيار نادر است) گلوكز از تجزيه اسيدهاي آمينه پروتئينها تامين ميگردد.
تعداد ضربان قلب در وضعيت استراحت در كودكان (15-6 سال): 100-70 ضربان در دقيقه
و در بزرگسالان (18 سال به بالا): 100-60 ضربان در دقيقه ميباشد. اما حداكثر ضربان قلبي كه در يك فعاليت شديد پديد مي آيد "بيشينه تعداد ضربان قلب " ناميده ميگردد

(maximum heart rate) براي بدست آوردن اين ميزان از فرمول زير استفاده كنيد:
براي مردان: سن - 220 = ماكسيمم ضربان قلب
براي زنان: سن - 226 = ماكسيمم ضربان قلب
اما رسيدن ضربان قلب به حداكثر قابليت خود ميتواند براي افراد بويژه افرادي كه به تازگي شروع به فعاليت بدني و ورزشي كرده اند بسيار خطرناك باشد به همين لحاظ
ضربان قلب براي افراد مبتدي نبايد بيش از %60 ماكسيمم ضربان قلبشان فراتر رود. و كلا محدوده بي خطر بين %85-60 ماكسيمم ضربان قلب ميباشد.
چگونه از كم آب شدن بدن حين فعاليت بدني جلوگيري كنيم:
1- روزي 12-8 ليوان آب بنوشيد.
2- در آب و هواي گرم و مرطوب بدن به آب بيشتري نياز دارد.
3- نيم ساعت پيش از فعاليت بدني يك ليوان آب بنوشيد.
4- در فواصل زماني 20-15 دقيقه حين فعاليت بدني 2-1 فنجان آب بنوشيد.
5- از نوشيدن *****ات الكلي و نوشابه هاي گاز داد و همچنين نوشيدنيهاي كافئين دار خودداري ورزيد.
فوايد و مزاياي فعاليت بدني منظم و مستمر

1-افزايش توانايي بدن در جذب و استفاده از اكسيژن.
2- كاهش فشار خون، افزايش حجم و وزن قلب، افزايش بروندهي قلب. بهبود جريان خون در كل بدن.
3- بهبود قدرت و انعطاف پذيري عضلات. افزايش واكنش عضلات به محركها.
4- تحكيم استخوانهاي بدن.
5- كاهش چربي بدن.
6- كاهش استرس ، اضطراب، افسردگي و تنش.
7- تقويت اعتماد بنفس .
8- غلبه بر بي خوابي .
9- پيشگيري و يا بهبود بيماريهاي فشارخون بالا، چاقي، ديابت، پوكي استخوان، قلبي-عروقي و سرطان.
10- افزايش انرژي بدن. افزايش شادابي و سرزندگي.
11- افزايش تمركز فكري.
12- كاهش %60 احتمال ابتلا به سرطان سينه و كاهش دردهاي قاعدگي.
13- افزايش قدرت و استقامت بدن.
14- بهبود سيستم گوارش بدن و افزايش اشتها.
15- بهبود تناسب اندام.
16- افزايش هماهنگي و تعادل در اعضاء بدن. افزايش چابكي وفرزي.
17- افزايش قوه ****.
18- تسكين علايم واريس.
19- بهبود عملكرد كبد.
20- سلامتي عمومي بدن و طول عمر بيشتر.
هميشه ورزش كنيد!
استقامت:(indurance ):ميزان توانايي عضلات در انجام فعاليت گروهي در مدت زمان طولاني.
چالاكي(agility):ميزان توانايي فرد در تغيير دادن جهت حركت بدن بطور سريع.
تعادل(balance):توانايي حفظ تعادل در وضعيت سكون و يا حركت.
سرعت(speed):توانايي حركت دادن بخش و يا تمام بدن بطور سريع.
حركات كششي(stretching):حركات كششي بسيار ضروري و مفيد ميباشند انواع گوناگوني دارند كه به شرح زير است:
- پويا(dynamic):در اين نوع حركات كششي عضلات نيز حركت دارند.شامل حركات آرام و كنترل شده اي ميباشند كه به تدريج به سرعت و دامنه آنها افزوده ميگردد. مانند بالا و پايين كردن دستها از ناحيه كتف. نبايد آن را با حركات كششي بالستيك(ballistic) اشتباه گرفت. حركات كششي بالستيك شديد بوده وهدف آن انجام حركات فراتراز دامنه حركت مفاصل و عضلات ميباشد كه خطرناك بوده و انجام آن را توصيه نميكنيم.
- ايستا(static):بي خطر تر از بقيه ميباشد. در اين كششها در مفاصل حركت وجود نداشته و عضلات بتدريج كشيده ميگردند. در واقع عضلات تا يك حدي كشيده شده و در همان وضعيت ثابت نگاه داشته ميگردد (20-6 ثانيه). خود آن به دو نوع تقسيم بندي ميگردد يكي حركات كششي ايستايي فعال مانند خم كردن و بالا آوردن پا از ناحيه كمر و بالا نگاه داشتن آن تنها توسط عضلات و ديگري حركات كششي ايستايي منفعل و يا غير فعال مثلا همان مثال فوق اما نگاهداشتن پا در وضعيت ثابت با كمك دست و يا قرار دادن پا روي ميز و يا گرفتن پا توسط فرد ديگر.
- ايزومتريك(isomet ric):در اين حالت همانند حالت حركات كششي ايستا حركت در مفاصل وجود ندارد. اما تفاوت آن اين ميباشد كه هرگاه عضله اي كشيده ميگردد فرد سعي ميكند نيروي مقاومي بر خلاف آن كشش اعمال كند مثلا در مثال فوق هنگامي كه پا بالا آورده ميشود و روي ميز قرار داده ميگردد فرد به آرامي سعي ميكند پاي خود را به سمت پايين بازگرداند.(mardo man)

[ahytech]

نقش ورزش در سلامت جسم

1- تقویت سیستم اسکلتی و پیش‌گیری از ابتلا به بیماری پوکی استخوان

مشخص شده است که تقویت سیستم اسکلتی بدن و متراکم بودن آن ارتباط مستقیمی با میزان فعالیت بدنی و فشارهای مکانیکی دارد.

به طور مثال در فضانوردانی که به مدت طولانی در فضا به سر می‌برند،به دلیل بی‌وزنی و یا در بیماران مزمن که به مدت طولانی بستری شده یا پایشان گچ گرفته شده و تحرکی ندارند، تراکم استخوانی به‌ شدت کاهش یافته و بسیار مستعد شکستگی می‌شود.

این همان پدیده ای است که به آن « پوکی استخوان» می گویند و در افراد سالمند به طور شایع دیده می‌شود. پوکی استخوان منجر به دردهای متوسط تا شدید و مزمن اسکلتی می‌شود و زندگی عادی فرد را تحت تأثیر قرار می‌‌دهد.


2- به تأخیر انداختن پدیده‌ی سالمندی یا پیر شدن


با افزایش سن، مصرف انرژی پایه کاهش می‌یابد. به ازای هر 10 سال افزایش سن در بزرگسالی، میزان مصرف انرژی پایه حدود 2 تا 3 درصد کاهش می‌یابد، که گفته می‌شود به دلیل از دست دادن توده‌ی عضلانی بدن و افزایش بافت چربی است.


این تغییرات در ترکیب بدن را می‌توان با ورزش کاهش داد. ورزش سبب حفظ توده‌ی عضلانی بدن و افزایش مصرف انرژی پایه می‌گردد. هم‌چنین از یبوست و بیماری‌های قلبی- عروقی جلوگیری می کند که بعداً به آن اشاره خواهد شد و بدین ترتیب پدیده‌ی سالمندی را به تأخیر می‌اندازد.


3- مصرف بی‌واسطه و مستقیم اسیدهای چرب

می‌دانیم که اکثر بافت‌های بدن از گلوکز (قند خون) به عنوان سوخت اصلی خود استفاده می‌کنند.

یکی از وظایف دستگاه گوارش و کبد این است که مواد غذایی دریافت شده را هضم و جذب کرده و در نهایت، قسمتی از آن را به شکل گلوکز برای مصرف بافت‌ها و سلول‌های بدن وارد خون کند.

برای ورود گلوکز به درون سلول و مصرف آن، وجود هورمون انسولین ضروری است. انسولین هورمونی است که از افزایش قند خون جلوگیری می‌کند. این هورمون از آب شدن چربی بدن و آزاد شدن اسیدهای چرب از بافت چربی جلوگیری می کند. حتی در صورت مصرف زیاد غذا، به ذخیره شدن انرژی به صورت چربی نیز کمک می‌کند.

اما عضلات در حال فعالیت از این امر مستثنی هستند و می‌توانند بدون نیاز به انسولین، انرژی خود را علاوه بر گلوکز از اسیدهای چرب نیز تأمین کنند. این امر باعث می‌شود سطح انسولین خون کاهش یابد و باعث ذوب شدن توده‌ی چربی و آزاد شدن اسید‌های چرب از آن می شود که به نوبه‌ی خود توسط عضلات به مصرف خواهند رسید.


4- تأثیر مثبت در بیماران دیابتی و کاهش مقاومت به انسولین

در بیماران دیابتی نوع دو، انسولین وجود دارد اما قادر به عمل نیست که اصطلاحاً به آن «مقاومت به انسولین» گفته می‌شود.

مشخص شده است که بافت چربی، گیرنده‌ی عمده‌ای برای انسولین ندارد و به طور بارزی باعث مقاومت به اثرات انسولین و در نتیجه بالا رفتن قند خون و عوارض ناشی از آن می‌شود.

ورزش با کاهش بافت چربی و افزایش میزان سوخت و ساز بدن، مقاومت به انسولین را کاهش داده و باعث بهبود عملکرد گیرنده‌های انسولین شده و سطح گلوکز خون را کاهش می‌‌دهد.

حتی در بیماران دیابتی نوع یک که در بدن آن‌ها انسولین وجود ندارد یا به میزان کافی ترشح نمی‌شود، ورزش با افزایش میزان متابولیسم و مصرف انرژی، سطح گلوکز یا قند خون را کاهش می دهد و بدین ترتیب نیاز به انسولین تزریقی یا رعایت رژیم‌های بسیار سخت و محدود از قند و انرژی را در این افراد کمتر می کند.


5- کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی- عروقی و سکته‌های مغزی

ورزش باعث کاهش اسیدهای چرب آزاد خون و افزایش کلسترول خوب یا HDL می‌شود. بدین طریق پدیده‌ی آترواسکلروز یا تنگ شدن عروق بدن از جمله عروق قلبی و مغزی به تأخیر می‌افتد و هیچ‌گاه به حد بحرانی و انسداد (که در این صورت شاهد سکته‌های مغزی یا قلبی خواهیم بود) نمی‌رسد.

هم‌چنین باعث کاهش مقدار تری‌ گلیسیرید و کلسترول بد یا LDL خون می‌شود که همگی آن‌ها در آترواسکلروز یا تنگ شدن عروق نقش دارند.


6- افزایش حجم گردش خون موثر بدن و جلوگیری از ترومبوز (**** شدن خون) در سیاهرگ عمقی پا

فعالیت بدنی و تحریک زیاد باعث افزایش حجم گردش خون موثر و جلوگیری از رکود خون در سیاهرگ عمقی پا می‌گردد و جریان خون را در کل عروق بدن افزایش می‌دهد، از جمله بازگشت خون را زیاد می‌کند. بدین طریق احتمال ترومبوز یا **** شدن خون در سیاهرگ عمقی پا، که خود می‌تواند منشاء ***ه‌های آزاد خون(آمبولی) و گیر افتادن در رگ‌های دیگر بدن از جمله عروق مغز و قلب باشد، کاهش می‌یابد.


7- تقویت سیستم قلبی- عروقی، دستگاه تنفسی و سیستم ایمنی

با افزایش فعالیت بدنی، نیاز بافت‌ها و سلول‌های بدن به اکسیژن و مواد مغذی افزایش می‌یابد. برای تأمین این نیاز و نیز برای دفع مواد زاید تولید شده ی بیشتر توسط سلول‌ها، جریان خون و فعالیت قلب و تهویه‌ی ریوی زیادتر می‌شود. هم‌چنین عضله‌ی قلب با قدرت و سرعت بیشتری خون را پُمپ می‌کند و فعالیت دستگاه تنفس نیز با افزایش عمق و سرعت تنفس، افزایش می‌یابد.

در صورت داشتن برنامه‌ی ورزشی مرتب در زندگی روزانه‌، به تدریج عضله‌ی قلب و دستگاه تنفس در اثر تمرین قوی‌تر شده و سلامتی فرد را تضمین می‌کند.

هم‌چنین با فعالیت بدنی، تعداد گلبول‌های قرمز و سفید خون و به‌طور کلی حجم خون و عناصر خونی دخیل در سیستم ایمنی بدن، افزایش می‌یابد و به عملکرد بهتر سیستم ایمنی بدن کمک می‌کند.


8- اثرات مثبت بر سیستم گوارشی

شناخته شده‌ترین اثرات ورزش در سیستم گوارشی بدن، افزایش حرکات روده و جلوگیری از یبوست مزمن است. به همین خاطر بیماران جراحی شده را در اولین فرصت پس از جراحی، به راه رفتن تشویق می‌کنند تا حرکات گوارشی سریع‌تر باز گردد و از یبوست جلوگیری شود. هم‌چنین بیمار قادر به تحمل تغذیه‌ی خوراکی باشد.

از عوارض نامطلوب یبوست می‌توان به چاقی و بیماری‌های روده‌ی بزرگ از قبیل دیورتیکولوز، بواسیر و حتی سرطان‌ روده‌ی بزرگ اشاره کرد که به سادگی با ورزش قابل پیش‌گیری هستند.

دکتر هاتف شجاعی

[ahytech]

تحرک رمز سلامت جسم و روح

فعالیت بدنی می تواند کیفیت زندگی را در تمام سنین برای همگان بهبود بخشد. شیوه زندگی فعال باعث می شود افراد مسن دوستان جدیدی پیدا کنند، در فعالیت های اجتماعی باقی بمانند و با سایرین در تمام سنین مراوده داشته باشند. بهبود انعطاف پذیری، تعادل و قوام عضلا نی به پیشگیری از افتادن که دلیل عمده ناتوانی در افراد مسن است کمک می کند. مشخص شده است که شیوع بیماری های مغزی در افرادی که از نظر بدنی فعال هستند کمتر است. فعالیت بدنی می تواند کمک شایانی به درمان برخی اختلا لا ت فکری مثل افسردگی نماید. جلسات ورزشی برنامه ریزی شده مطابق با سطح تناسب بدنی هر فرد یا پیاده روی ساده می تواند فرصت یافتن دوستان جدید و اتصال با جامعه و کاهش احساس تنهایی و محرومیت اجتماعی را به فرد بدهد. فعالیت بدنی می تواند خوداتکایی و اطمینان به خود را که معیارهایی مبنایی در سلا مت روح است افزایش دهد. با فعالیت بدنی می توان حتی در سنین بالا به شرط فعال بودن از سنین پایین از بسیاری بیماری ها نظیر آرتریت، استئوپروز و فشار خون جلوگیری کرد و همچنین تحرک و فعالیت منظم در سنین بالا تر نیز به کاهش درد و ناتوانی کمک فراوانی می کند. عدم فعالیت بدنی علت زمینه ای عمده ای برای *** و میر بیماری ها و ناتوانی هاست. اطلا عات اولیه ای که از تحقیقات سازمان های مختلف بهداشت جهانی در زمینه عوامل خطرساز وجود دارد این است که زندگی بی تحرک، یکی از ۱۰علت اصلی *** و میر و ناتوانی در کل جهان است. همچنین بی تحرکی، چاقی را دوبرابر می کند و مشخصا باعث افزایش خطر سرطان روده، بیماری های قلب و عروق، دیابت و استئوپروز، افسردگی و اضطراب، فشار خون بالا و در نهایت *** و میر می شود.

در شهرهایی که به سرعت رشد می کنند و در کشورهای در حال توسعه، شلوغی، فقر، جنایت، ترافیک، کیفیت بد هوا، فقدان پارک، پیاده رو، ورزش و تفریحات و سایر مکان های سالم، فعالیت بدنی را به انتخابی دشوار تبدیل می کند. برای مثال در سائوپائولوی برزیل ۷۰ درصد مردم بی تحرک هستند. حتی در مناطق روستایی کشورهای در حال توسعه تفریحات غیرفعال مثل تماشای تلویزیون در حال افزایش است. نتیجه این تغییرات در زندگی افزایش میزان چاقی، دیابت و بیماری های قلبی و عروقی است. کشورهای دارای درآمد پایین یا متوسط تحت فشار بیماری های غیرواگیردار قرار دارند. ۷۷ درصدکل *** و میر به وسیله بیماری های غیرواگیر در کشورهای در حال توسعه اتفاق می افتد. این بیماری ها در حال افزایش هستند و اثر فزاینده ای در سیستم های مراقبت بهداشتی، منابع و اقتصاد در کشورهای جهان می گذارند.

کشورها در حال تلاش برای مقابله با اثرات بیماری های عفونی همزمان با افزایش فشار بیماری های غیرواگیر روی جامعه و سیستم های بهداشتی هستند. فعالیت بدنی به علاوه رژیم غذایی سالم و عدم مصرف سیگار به عنوان راهی موثر و با صرفه جویی برای ترفیع بهداشت عمومی در کشورهای با درآمد کم یا متوسط می باشد.

● پندارهای غلط در مورد فعالیت بدنی

۱) داشتن فعالیت بدنی هزینه بالایی دارد. نیاز به وسیله، کفش و لباس مخصوص دارد.
گاهی باید هزینه پرداخت تا ورزش کرد. فعالیت بدنی را می توان هر جا و بدون هیچ وسیله ای انجام داد. جا به جا کردن وسایل، چوب، کتاب ها و کودکان به عنوان فعالیت بدنی تکمیلی معادل بالا رفتن از پله ها می باشند. پیاده روی به عنوان فعالیتی که بیشتر از همه انجام می شود و بیش از همه توصیه می شود کاملا بی نیاز از این موارد است. بیشتر مناطق شهری دارای پارک، آب نما یا پیاده روهایی ایدهآل برای پیاده روی، دویدن یا ورزش و بازی هستند. نیازی نیست برای این کارها باشگاه، استخر یا سایر مکان های ورزشی مراجعه کرد.

۲) سرم خیلی شلوغ است فعالیت بدنی وقت زیادی می گیرد.

حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط در هر روز برای بهبود و حفظ سلامتی توصیه می شود. البته این به معنای قطع فعالیت بدنی پس از نیم ساعت نیست. بیشتر فعالیت ها را می توانید با کارهای روزمره مثل محل کار، مدرسه، خانه یا بازی و تفریح ممزوج کنید. بیشتر فعالیت ها را می توانید با امور روزانه خود انجام دهید. ۱۰ دقیقه پیاده روی سریع، ۳ بار در روز یا ۲۰ دقیقه در ابتدای صبح و ۱۰ دقیقه در طول روز. حتی اگر مشغله شما زیاد است باز هم می توانید ۳۰ دقیقه فعالیت در روز را به برنامه هایتان اضافه کنید. کودکان طبیعتا دارای تحرک بالایی هستند و به ندرت یک جا می نشینند و نیازی به صرف وقت و انرژی برای آموختن چیزهایی در مورد فعالیت بدنی به آنها نیست. مطالعات اخیر در مورد کودکان سراسر جهان نشان داده که آنها در مناطق شهری فقیر در حال غیرفعال شدن هستند. وقت و منابع مصروف برای آموختن ورزش به آنها قطع می شود و بازی های کامپیوتری و تلویزیون جای تفریحات فعال آنها را می گیرید. ***** زده شده که در بسیاری از کشورها چه توسعه یافته و در حال توسعه بیشتر جوانان از تحرک بدنی ناکافی برخوردارند. فعالیت بدنی ناکافی در کودکان می تواند عواقب طولانی مدتی روی سلامتی به جای بگذارد. فعالیت بدنی منظم باعث فواید جسمی، روحی و اجتماعی بسیاری برای جوانان می شود. فعال بودن به صورت بالقوه باعث کمک به جوانان و کودکان در داشتن استخوان ها، عضلات و مفاصل سالم می شود، وزن بدن را تنظیم کرده، چربی را کاهش می دهد و عملکرد موثر قلب و شش ها را فراهم می کند. بازی، ورزش و سایر فعالیت های بدنی این فرصت را به جوانان می دهد که ابراز وجود کنند، خودشان را باور کنند و موفقیت و همکاری جمعی را تجربه کنند. همچنین اینها کمک می کنند تا از اضطراب و افسردگی پیشگیری شود. انجام ورزش و فعالیت های بدنی هدایت شده و منظم می تواند پذیرش سایر رفتارهای بهداشتی نظیر پرهیز از سیگار، الکل و مواد مخدر و رفتارهای خشن را تسریع کند. الگوهای فعالیت بدنی که در کودکی و دوران بلوغ کسب می شوند بیشتر در طول زندگی باقی می مانند و پایه ای برای زندگی فعال و سالم هستند. از طرف دیگر، زندگی غیرسالم مثل غیرفعال بودن، تغذیه نامناسب و سو»مصرف مواد که در دوران جوانی پذیرفته شوند بیشتر در دوران بزرگسالی باقی می مانند.

● فواید فعالیت بدنی

فواید فعالیت بدنی منظم برای سلا متی بسیار است. حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط مثلا پیاده روی سریع، برای به دست آوردن بسیار از این اثرات کافی است. اگرچه با افزایش سطح فعالیت، فواید آن نیز افزایش می یابد.

● فعالیت بدنی منظم:

▪ خطر *** و میر قبل از بلوغ را کاهش می دهد.

▪ خطر *** و میر ناشی از بیماری های قلبی یا سکته مغزی را کاهش می دهد که مسوول یک سوم تمام *** ها هستند.

▪ خطر ایجاد بیماری های قلبی یا سرطان روده ها را تا ۵۰ درصد کاهش می دهد.

▪ خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را ۵۰ درصد کاهش می دهد.

▪ کمک می کند تا احتمال ابتلا به فشار خون بالا را که یک پنجم جمعیت بالغ دنیا را گرفتار کرده کاهش یابد.

▪ به پیشگیری یا کاهش استئوپروز کمک می کند، خطر شکستگی لگن را تا ۵۰ درصد در زنان کاهش می دهد.

▪ خطر ایجاد دردهای ناحیه کمر را کاهش می دهد.

▪ باعث ترفیع سلا مت روحی و روانی می شود. اضطراب، استرس و احساس افسردگی و تنهایی را کاهش می دهد.

▪ کمک می کند تا از عادات خطرناک مثل مصرف سیگار، الکل و سو»استفاده از مواد مخدر و رژیم غذایی بد و خشونت مخصوصا در کودکان و نوجوانان جلوگیری شود.

▪ کمک می کند تا وزن بدن را تنظیم کرده و خطر چاقی را ۵۰ درصد نسبت به افراد بی تحرک کاهش می دهد.

▪ کمک می کند تا استخوان ها، عضلا ت و مفاصل سالمی داشته باشیم و افراد دچار حالا ت ناتوان کننده مزمن را از نظر قدرتی تقویت می کند.

▪ می تواند به درمان حالت های دردناک مثل کمردرد و زانو درد کمک کند.

همه ما می دانیم که فعالیت بدنی مثل پیاده روی، دوچرخه سواری و بازی های مختلف باعث می شود شما احساس خوبی داشته باشید ولی فعالیت بدنی منظم فواید بسیار دیگری نیز دارد. این کار نه تنها باعث بهبود و حفظ سلا مت می شود، بلکه اثرات مفید اقتصادی و اجتماعی خود را دارد. فعالیت بدنی منظم به کشورها و اقتصاد کمک می کند تا هزینه های مراقبت های بهداشتی کاهش یابد، تولید افزایش یابد، مدارس بهتر شوند، غیبت از محل کار و تعویض شغل کمتر شود و مشارکت در ورزش و تفریحات سالم افزایش یابد. در بسیاری کشورها، هزینه بهداشتی به علت نبود فعالیت بدنی و چاقی بالاست.

رنگارنگ

[ahytech]

اهمیت فعالیت های جسمی

اگر پزشک به شما توصیه کرده است که برنامه‌ی فعالیت را آغاز کنید، از آن پیروی نمائید. افرادی که فعالیت‌های جسمی کافی ندارند، احتمال ابتلای آنها به بیماری قلبی و فشار خون بالا بیشتر است.

فعالیت جسمی شدید خطر عوارض زیر را از شما دور می‌کند:

- بیماری و حمله‌ی قلبی
- کلسترول بالا
- مرض قند (دیابت)
- فشار خون زیاد
- چاقی

اگر تاکنون فعالیت نداشته اید و می‌خواهید شروع به ورزش کنید، نخست از پزشک خود بخواهید تا برنامه مناسبی را برایتان تنظیم کند. به محض آغاز ورزش در می‌یابیم که نه تنها برای تندرستی‌تان مفید بلکه لذت‌بخش می‌باشد!

فعالیت جسمانی مایه سرگرمی است و قادر است که:

- امکان بروز حملات قلبی را در شما کاهش دهد.
- قلب، ریه‌ها و استخوان‌ها و عضلاتتان را تقویت کند.
- نیرو و توان بیشتری به شما ببخشد.
- به مهار وزن و فشار خونتان یاری نماید.
- در رویارویی با فشار روانی و استرس به شما کمک کند.
- باعث شود بهتر بخوابید.
- کمک کند که از ظاهر نیکویی برخوردار باشید.
- یاری نماید تا احساس خوش بینی کنید.

باید به چه نوع فعالیت‌هایی بپردازیم؟

فعالیت‌ها باید مداوم و به مدت زمان کافی باشند (حداقل بین ۱۰ تا ۱۵ دقیقه) تا جریان خون به ماهیچه‌ها افزایش یابد و کار قلب بهتر انجام شود. حرکات را آهسته شروع کرده و سپس شدت بخشید.

نخست در مورد ورزش با پزشک مشورت کرده و آنگاه دست به کار شوید:

- قدم زنی یا پیاده روی
- قدم رو
- راه رفتن روی دستگاه دونده (نوار گردان)
- بالا رفتن از پله
- دوچرخه سواری
- شنا
- پاروزنی (قایقرانی)
- تمرین‌های هوازی یا ایروبیک

چه وقت باید ورزش کنید؟

- به مدت ۳۰ دقیقه ورزش کنید.
- این کار را مرتباً انجام دهید، دست کم هفته‌ای ۴ تا ۵ روز.
- برای دستیابی به بهترین پیامدها سعی کنید سرتاسر هفته به ورزش سرگرم شوید. برنامه‌ی یک روز درمیان بهتر است.

چه کارهای دیگری می‌توانید انجام دهید؟

پژوهش‌ها نشان داده که علاوه بر ورزش، ممکن است فعالیت‌های ساده‌ی روزانه نیز برای قلبتان مفید باشد. همچنین ایجاد دگرگونی‌های جزئی احتمالاً تغییرات زیادی در تندرستی‌تان پدیدار می‌کند. در زیر مثال‌هایی آورده ایم:

- در دورو بر منزلتان قدم بزنید.
- به جای پله برقی یا آ****** از پله‌ها استفاده کنید (ولی آرام).
- خودرویتان را دور از فروشگاه نگه دارید و سرتاسر توقفگاه را پیاده طی کنید.
- حرکات جدیدی فرا بگیرید.
- با بچه هایتان بازی کنید.

چگونه می‌توانید بیشتر بیاموزید:

- با پزشک یا پرستار یا بهداشتیارتان مشورت کنید.
- چنانچه بیماری قلبی دارید، اعضای خانواده شما هم در معرض خطر فراوان قرار دارند. اینک ایجاد تغییراتی برای آنها بسیار اهمیت دارد تا خطر ابتلا به چنین بیماری را کاهش دهند.
- سوالاتی که دفعه بعد از پزشکتان خواهید پرسید یادداشت نمایید، مثلاً: بهترین نوع ورزش برایم کدام است؟ یا چه مدت باید ورزش کنم؟

منابع :
Family Circle
Dr. in the house
فصلنامه پزشکی اجتماعی هوم