سه منبع انرژي
سوخت رساني ورزشکار خود را تأمين کنيد
چه ورزشکار جهت کسب استقامت تمرين کند، چه درگير ورزش شديد و يا يک مسابقه او را به خود مشغول داشته باشد، اساس نيازهاي غذايي همگي با اندکي تفاوت بسيار مشابه است. براي دستيابي به نهايت قدرت و توانايي يک ورزشکار بايستي ترکيبي از سه منبع انرژي را که ذيلاً معرفي ميگردد در
برنامه غذايي خود رعايت نمايد.
کربوهيدراتها - سوخت اوليه عضلات
کربوهيدراتها يعني ترکيباتي از ( کربن- هيدروژن و اکسيژن ) CHO سوختهاي اساسي و اوليه اکثر ورزشکاران به حساب مي آيند و از جمله مهمترين مواد غذايي يک ورزشکار ميباشند.
کربويهدراتها در ارتقاء عملکرد ورزشي نقشي انکار ناپذير دارند.
مواد غذايي حاوي مقادير فراوان
کربوهيدرات عبارتند از:
ميوه ها، مواد غذايي تهيه شده از غلات، برنج، ماکاروني ،سيب زميني، سبزيجات و برخي لبنيات
" هيچ جاي سوالي در اينکه
کربوهيدراتها يکي از کليدي ترين مواد غذايي کامل مناسب مورد نياز در ورزشهاي شديد ميباشد
وجود ندارد. اما توان بدن در ذخيره سازي
کربوهيدرات بسيار محدود است. ورزشکاراني که بتوانند در فاصله تمرينات و يا
مسابقه خود راهي براي تأمين
کربوهيدرات مورد مصرف خود بيابد به طور قطع نسبت به حريف خود داراي برتري و قدرت
فراوانتري ميباشد."
Dr. Dan Benardot, Ph.D., Co-Director, Laboratory for Elite Athletic Performance Georgia State University
پروتئينها - در ساخت و ترميم سلولها نقش اساسي دارد
" مقدار اندکي از انرژي ورزشکار از
پروتئين تامين ميگردد. ابتدايي ترن وظيفه و اصلي ترين کاربرد
پروتئين در بدن ساخت
ماهيچه و عضلات، ليگامانها و
تاندونها مي باشد."
منابع غني پروتئين عبارتنداز:
گوشت لخم گوساله- بوقلمون، مرغ ،ماهي، تخم مرغ، شير، حبوبات و دانه هاي خشک
عضلات از
پروتئين بسيار اندکي به عنوان سوخت استفاده مي نمايند، اگر چه تعدادي از مولو
کولهاي
پروتئين موجود در عضلات در طول ورزش و تمرين شکسته و مصرف مي شوند اما وظيفه اصلي
پروتئينها تأمين سوخت عضلاني نيستند. بسياري از ورزشکاران با رعايت يک رژيم غذايي علمي – ورزشي
پروتئين مورد نياز خود را به دست مي آورند"
Dr. bob Murray, Ph.D., Director, Gatorade Sports Science Institute ( GSSI )
چربيها- در تحمل ورزشهاي طولاني مدت موثرند .
چربي سوخت اوليه مصرفي در ورزشهاي با شدت کم ميباشد. ورزشهايي نظير پياده روي چربي بيشتري مصرف مي نمايند. ظرفيت ذخيره سازي چربي بدن بسيار زياد است اما متأسفانه بدن قادر به ذخيره اندکي
کربوهيدرات ميباشد. بهره برداري کردن از ذخائر چربي بدن به عنوان انرژي در طول ورزشهاي طولاني مدت نيازمند مصرف
کربوهيدرات ميباشد.
ميزان کالري موجود در چربي تقريباً دو برابر
کربوهيدرات ميباشد ( 9 کالري درهر گرم در مقابل 4 کالري درهر گرم ). سوخت چربي و مصرف آن به عنوان انرژي يک روند طولاني تر است. هر انساني نيازمند وجود مقداري چربي در وعده هاي غذايي روزانه خود ميباشد. اين مقدار تأمين کننده نيازهاي سيستم عصبي ميباشد. از طرف ديگر در پوسته بسياري از سلولهاي بدن مقادير زيادي چربي وجود دارد. چربيهاي خوراکي به اشکال مختلف در دسترس بدن قرار ميگيرد. سعي کنيد از چربيهاي مفيد بيشتر استفاده کنيد. چنين چربيهايي در دانه هاي طبيعي ( گردو، بادام، فندق، پسته و... ) به مقدار فراوان وجود دارند. روغنهاي دانه ها، ( آفتابگردان، کنجد، کتان، زيتون و ... ) ماهيهاي چرب سرد
آبي، گياه آوکادو و زيتون از منابع سرشار اين نوع چربيها به حساب مي آيند.
هيچ چیز جاي يک برنامه صحيح غذايي را نميگيرد .
ورزشکاران جوان بايستي سوخت مصرفي خود را از راه يک
برنامه علمي تغذيه تأمين نمايند. نه از طريق
مکمل هاي غذايي، به طور کلي هيچ ماده جانبي نمي تواند جايگزين يک
برنامه صحيح و علمي تغذيه در ورزش را بگيرد.
تحقيقات اندکي در خصوص تأثيرات اسيدهاي آمينه و
مکمل هاي غذايي حاوي اسيدهاي آمينه و
پروتئين در ورزشکاران موجود است. بسياري از متخصصين معتقدند که اکثر ورزشکاراني که از يک
برنامه علمي – ورزشي منطبق بر مواد اوليه مناسب تهيه شده باشد نيازمند مصرف
مکمل هاي ورزشي نظير
پروتئينها، اسيدهاي آمينه مانندگلوتامی و کراتين نمي باشد.
در
صورتيکه تغذيه ورزشي
برنامه ريزي نداشته باشد و يا منابع تهيه مواد غذايي يک ورزشکار نامشخص باشد و يا اساساً ورزشکار در نوع تغذيه خود با افراد عادي جامعه تفاوتي احساس نکند. بدون ترديد از يک سو قادر به ارائه عملکرد بدني مناسبي نبوده به سرعت در جلسات تمرين و يا مسابقه از نظر انرژي تخليه ميگردد و بعضاً نيازمند مصرف
مکمل غذايي مناسب ميباشد.
قبل از تأييد هر نوع
مکمل غذايي، حقايق را در خصوص
مکمل هاي غذايي بياموزيد دانش خود را ارتقاء دهيد به شايعات گوش فرا ندهيد. چند سوال اساسي در خصوص
مکمل ها وجود دارد که بايستي با دقت فراوان به آن پاسخ دهيد.
چه ادعاهايي در خصوص اين
مکمل ورزشي خاص اظهار گرديده است؟
آيا پايه و اساس علمي براي چيني اداعاهايي ارائه شده است؟
مکمل غذايي ورزشي از چه موادي تهيه شده است؟
مکمل غذايي خالص است؟ ناخالصي ندارد؟
آيا موثر است؟
آيا قانوني است و مورد تأييد مقامات کشور يا جهان قرار گرفته است؟
" چيزي که جوانان ورزشکار به آن نياز دارند، قرصهاي معجزه گر نيستند، بلکه ورزش جوانمردانه و بامنش نيازمند اضافه نمودن اندک اندک و آهسته انظباط، آموزش، تمرين، تغذيه صحيح و علمي، سلامتي، مهارت،
برنامه ريزي، تعيين هدف، مشارکت تيمي، ارزش گذاري و پيروزي يا شکست با حفظ شخصيت و وقار ورزشي است. "
Dr. E. Rondy Eicher, Ph.D, Team internist, university of Oklahoma
ويتامين ها
ويتامين ها، انرژي نميدهند و
مکمل هاي غذايي حاوي ويتامينها در عملکرد ورزشي، ورزشکاراني که دانش کافي در خصوص مواد غذايي مناسب، سالم و بهداشتي را داشته و از يک
برنامه غذايي علمي – ورزشي استفاده نمايند تأثيري ندارد.(sport)