آسیب رباط صلیبی(متقاطع) قدامی (مبحث زانو درد )

[tavakkol23]

آسیب رباط صلیبی(متقاطع) قدامی (مبحث زانو درد )



پیش زمینه
درد زانو و آسیبهای ورزشی زانو در ورزشکاران شایع است .زانو بعد از مچ پا شایع ترین محل صدمات ورزشی است.صدمات رباط صلیبی قدامی یکی ازعلل شایع زانودرد حاد و مزمن است.جراحات این رباط مهم زانو عمدتاً ناشی از کاهش ناگهانی سرعت در هنگام دویدن و صدمات ورزشی تماسی که جزء چرخشی روی زانو دارند می باشد. همچنین ورزشهای تماسی می توانند ثانویه به کشیده شدن زانو, اعمال نیروهایی از سمت خارج به داخل زانو و یا باز شدن بیش از اندازه زانو (Hyper extension ) سبب صدمه دیدگی رباط صلیبی قدامی ( ACL ) شوند.
صدمه دیدگی رباط ACL در سطح یکسانی از فعالیت در زنان بیشتر رخ می دهد و درصد قابل ملاحظه ای از صدمات زانو را تشکیل میدهد. حداقل 50% از افراد با آسیب ACL دچار آسیب همراه در منیسک زانو می شوند که منیسک خارجی مستعدتر به آسیب دیدگی است ( البته در آسیب دیدگی حاد ). در آسیب های مزمن رباط ACL معمولاً منیسک داخلی است که دچار آسیب همراه می شود. سالانه در آمریکا 95000 پارگی رباط ACL گزارش می شود.
رباط صلیبی قدامی زانو ( ACL ) برای پایداری مفصل زانو در هنگام دویدن, پرتاب پا و ... بسیار حیاتی است. زانویی با آسیب دیدگی رباط ACL بسیار برای صدمه دیدگی در منیسک و تغییرات تخریبی ( آرتروز ) مستعد است.
فرکانس
در آمریکا سالیانه 200000 آسیب مرتبط با ACL ایجاد می گردد که 95000 مورد آن پارگی رباط صلیبی قدامی است. همچنین سالیانه حدود 100000 بازسازی رباط توسط جراحی انجام می شود.
بروز آسیب به این رباط در ورزشهایی مثل فوتبال, بسکتبال و اسکی بیشتر است.
همچنین احتمال ایجاد این آسیب در زنان 7/9- 5/2 برابر مردان است ( در سطح یکسانی از فعالیت )

آناتومی کاربردی
رباط صلیبی قدامی در عقب به لبه خلفی داخلی کوندیل خارجی ران اتصال دارد سپس در داخل کپسول مفصل ران به سمت پائین, جلو و داخل رفته کمی پهن تر شده و به حفره ای در جلو و خارج استخوان درشت نی اتصال می یابد. این رباط دو باند دارد. باند جلویی داخلی که در هنگام خم شدن زانو کشیده و در هنگام باز شدن زانو شل است و باند خلفی خارجی که در هنگام باز شدن زانو کشیده و در هنگام خم شدگی زانو شل است.
رباط ACL از شاخه خلفی عصب مربوط به درشت نی عصب می گیرد و سبب ایجاد حس عمقی در زانو می شود.
بیومکانیک ورزشی ***سایر عناوین:*صدمات ورزشی*صدمات تنه و کمر در ورزش
*صدمات سروگردن در ورزش*صدمات اندام فوقانی در ورزش*صدمات اندام تحتانی در ورزش*صدمات ورزشی زانو

85% از مقاومت در مقابل حرکت به جلوی استخوان درشت نی نسبت به استخوان ران را در محل مفصل زانو را ACL تامین می کند و سبب پایداری زانو در هنگام ایست ناگهانی می شود. حداکثر مقاومت ACL زمانی است که زانو در حالت کاملاً باز قرار دارد.
همچنین رباط صلیبی قدامی در محدود کردن میزان چرخش درشت نی هم نقش دارد و هنگامی که زانو کاملاً باز است در مقابل نیروهای وارد به زانو از داخل و خارج زانو را محافظت می کند و پایداری آنرا به کمک رباطهای جانبی زانو حفظ می کند.
هنگامی که ACL صدمه ببیند ترکیبی از حالت حرکت به جلوی درشت نی نسبت به ران و چرخش به خارج و داخل بیش از حد استخوان درشت نی رخ می دهد.
متوسط قدرت رباط صلیبی قدامی در برابر کشش حدود 2160 نیوتن می باشد که این مقدار بطور قابل ملاحظه ای کمتر از متوسط توان رباط صلیبی خلفی و تقریباً نصف رباط جانبی داخلی زانو است.
شرح حال
با یک شرح حال مناسب که تاکید آن بر مکانیسم آسیب و شناسایی آسیب های احتمالی قبلی است و معاینه مناسب می توان در اغلب موارد آسیب ACL را تشخیص داد.
• در ورزشهای غیر تماسی:
- یک صدای تق همراه با آسیب ACL شنیده شده یا خیر. معمولاً این صدا هنگامی که فرد ناگهان تغییر مسیر داده یا ناگهان در هنگام دویدن ایستاده است و یا در هنگام افتادن روی پا بعد از پرش شنیده شده و بدنبال آن التهاب ایجاد شده است.
- در خلال چند ساعت خون در مفصل تجمع پیدا کرده است.
- فرد معمولاً نتوانسته است بخاطردرد و تورم یا ناپایداری زانو به فعالیت ادامه دهد.
• در ورزشهای تماسی و ضربات با انرژی بالا:
- این صدمات رباط ACL معمولاً با آسیب دیدگی سایر رباطهای زانو یا منیسک ها همراهی دارد
- اعمال یک نیروی شدید از سمت خارج به داخل به زانو می تواند منجر به یک سه گانه آسیب دیدگی شامل آسیب ACL, آسیب رباط جانبی داخلی زانو و آسیب تاخیری منیسک داخلی شود.
معاینه بالینی
• مشاهده دقیق زانو برای بررسی تجمع مایع یا تغییر شکل استخوانی ( شکستگی احتمالی ) طبق تحقیقات انجام شده در آسیب استخوانی تجمع سریع مایع در مفصل 72% ارتباط با آسیب رباط صلیبی قدامی دارد.
• معاینه دامنه حرکات مفصل زانو بخصوص بازشدن کامل زانو که اگر نشود امکان آسیب همراه در منیسک را مطرح می کند.
• لمس ساختارهای استخوانی امکان دارد منجر به شناسایی شکستگی استخوان درشت نی شود.
• لمس خطوط مفصلی زانو برای ارزیابی آسیب احتمالی منیسک ها لازم است. همچنین باید رباطهای جانبی زانو معاینه شوند.
• انجام Lachman test بعد از رفع یا کاهش درد بیمار باید برای ارزیابی رباط ACL صورت گیرد به این صورت که فرد روی تخت خوابیده و زانو را در وضعیت خم شدگی 20 تا 30 درجه قرار می دهیم با دست چپ ران را می گیریم و با دست راست پشت قسمت فوقانی ساق را به جلو و طرف خود می کشیم. چنانچه در سمت آسیب دیده مقدار جابجا شده به جلو نسبت به سمت سالم در پای دیگر بیش از 3 میلی متر باشد غیر عادی است و نمایانگر آسیب است.
• انجام تست Ant.drawer test بخاطر اسپاسم عضلات پشت ران که تست را متاثر می کند کمتر قابل اعتماد است. برای انجام تست بیمار به پشت خوابیده و زانوها را در وضعیت خم شدگی 90 درجه قرار می دهد. معاینه گر جلوی وی نشسته و با دو دست پشت قسمت زیر زانو را می گیرد و ساق را به سمت خود می کشد و در آسیب رباط صلیبی قدامی استخوان درشت نی جلو می آید
علل آسیب دیدگی رباط صلیبی قدامی
• ورزشهای پر خطر برای آسیب دیدگی ACL : ورزشهای فوتبال, اسکی, بسکتبال و بیسبال مسئول 78% از جراحات مرتبط با ورزش رباط صلیبی قدامی هستند.
• جنس : صدمات ورزشی زنان در زمینه پارگی رباط ACL بیشترمی باشند.
• کفش ورزشی : کفش های ورزشی که کناره های آنها سفتتر و محکمتر از وسط کف آنها می باشد بیشتر فرد را مستعد صدمه دیدگی ورزشی می کند.
بررسی تصویربرداری
رادیوگرافی:
• یافته های رادیوگرافیک اغلب منفی است.
• برای بررسی آسیب های همراه با پارگی ACL می توان از نماهای AP, Lateral و merchant و sunrise و Notch view استفاده نمود.
• نمای مایل برای بررسی صفحه استخوان تیبیا مفید است.
• امکان دارد در نمای AP شکستگی همراه با کندگی قسمت خارج کپسول ( Segond fracture ) دیده شود.
این شکستگی یک شاهد بر آسیب کپسول خارجی و یک مدرک غیر مستقیم بر آسیب رباط صلیبی قدامی است. و در قسمت خارجی صفحه تیبیا اتفاق می افتد درست در مجاورت خط مفصلی و در خلف توبرکل Gerdy
آرتروگرام:
• این روش تقریباً با MRI جایگزین شده است.
• از این روش برای بررسی پارگی ACL استفاده می شود.
ام آر آی:
• برای تشخیص آسیب های ACL حدود 95% حساسیت دارد. همچنین با آن می توان کوفتگی های استخوانی را که در 90% از موارد آسیب رباط صلیبی قدامی وجود دارند تشخیص داد.
درمان
فاز حاد:
چنانچه جراحی لازم باشد معمولاً آنرا 3 هفته به تاخیر می اندازند تا التهاب کاهش یافته و از عوارضی مثل خشکی مفصل بدنبال جراحی سریع جلوگیری شود. باید در این سه هفته عضلات جلو و عقب ران و دامنه حرکتی مفصل زانو تقویت و زیاد شود که این امر می تواند به کاهش تجمع مایع مفصلی و بدست آوردن سریع توان عضلانی بعد از عمل کمک کند. برای تصمیم به جراحی توجه به چند فاکتو* مهم است مثل سطح فعالیت ورزشی قبل از صدمه دیدگی , صدمات همراه , تمایل برای ادامه همان رشته ورزشی.و میزان شلی مفصل زانو.جراحی می تواند بصورت ترمیم داخل یا خارج مفصلی رباط صلیبی قدامی باشد, در روش داخل مفصلی توسط روش آرتروسکوپی رباط پاره شده را بصورت اولیه یا با استفاده از رباط زیر کشکک ترمیم می کنند. در روش خارج مفصلی هم با استفاده از بخشی از نوار فیبری خارج ران به نام ایلیو تیبیال تراکت زانو را در سمت خارجی در بیرون سطح مفصلی پایدار می کنند. انتخاب بین این دو روش بسته به نظر جراح دارد و امری تخصصی است. درمان غیر جراحی پارگی aclمعمولا برای افراد مسن و آنهایی که قصد پرداختن به ورزش های شدید و رقابتی را ندارند در نظر گرفته می شود.
فاز بهبودی: سه فاز دارد
• فاز اول : دو هفته اول بعد از جراحی را شامل می شود و هدف در آن رسیدن به بازشدگی کامل زانو ( Full extension ) و حفظ قدرت عضلانی عضله چهارسر رانی و کاهش تورم و نیز توانایی خم کردن زانو در حد نود درجه است.
• فاز دوم : هفته سوم تا پنجم بعد از عمل را شامل می شود و هدف در آن حفظ توانایی باز کردن کامل زانو و افزایش میزان خم شدن زانو به بیش از 90 درجه تا رسیدن به خم شدگی کامل زانو است.
• فاز سوم : هفته ششم را شامل می گردد و هدف در آن افزایش قدرت و سفتی عضلانی است و بدنبال این مرحله به آرامی به ورزش باز می گردیم.بدون انجام تمرینات کافی در دوره بعد از جراحی بازگشت به ورزش به زمانی معادل ۹-۶ ماه زمان نیاز دارد.
عوارض
• خشکی مفصلی
• ناپایداری مفصل زانو
• دردو محدودیت حرکات مفصل زانو
پیش آگهی
• میزان موفقیت جراحی رباط ACL 95-82% است(دانش و ورزش)

[messi_68]

عدم هماهنگي عصب و عضله هم در ورزشهاي سنگين مثل فوتبال نيز باعث پارگي رباط صليبي ميشه.

میگن جلو پا ماشین برای تقویت مفصل زانو کاربرد داره درسته؟تنها راه حلش عمله بدون عمل نمیشه این مشکلو حل کرد؟

[Ali Pakdel]

اگر آسیب دیدگی شدید داری، عمل. اگر خفیفه فیزوتراپی و استراحت. اگه می خوای زانوهات قوی بشن جلو پا. من خودم زانوهام مشکل داشتن و دارن ولی با جلو پا بهتر شده.

[tavakkol23]

توانبخشي در كشيدگي وپارگي رباط صليبي خلفي زانو

حركات زير در بازتواني آسيبPCL مفيد مي باشند. در انجام اين تمريناتدر نظر داشته باشيد كه آنها را زماني انجام دهيدكه بتوانيد نيمي از وزن خود را روي پاي آسيب ديده بياندازيد و همچنين تورم زانوي صدمه ديده كاهش يافته باشد.

حركت ايزومتريك عضله چهار سر راني :

روي زمين بنشينيد و پاهيت انرا دراز كنيد و پاي سالم را كمي خم كنيد.در اينحالت عضلات ران پاي مصدوم را منقبض نموده و زانوي آسيب ديده را به كف فشار دهيد . و 10ثانيه مكث كنيد . و سپس عضله را شل كنيد . اين تمرين را در 3ست 10 تاي انجام دهيد .

حركت ايزومتريك عضله چهار سر راني روي صندلي :

روي صندلي بنشينيد كه پشتآن صاف باشد.دقت شود در زانو ها تقريبا زاويه 90درجه ايجاد شود. در اين حالت سعي كنيد عضلات رانرا منقبض كنيد و توجه شود كه پاها حركت نكنند . 10ثانيه مكث كنيد و سپس عضلات را شلكنيد . اين حركت را نيز در 3 ست 10 تايي انجام دهيد .

ثابت سازي زانو :

يك طناب الاستيك حلقه كنيد و دور پاي سالم بياندازيد و دو سر آن را به يك تكيه گاه محكم ببنديد.

1. رو به تكيه گاه و بر روي پاي مصدوم بايستيد ، كمي زانوي آسيب ديده راخم و عضلات ران را منقبض كنيد. با حفظ اينحالت پاي سالم كه طناب در آن است را به آرامي به سمت عقب خم كنيد . حركت را در3 ست 10 تايي انجامدهيد.
   90 درجه بچرخيد بهطوري كه پاي مصدوم به سمت تكيه گاه قرار گيرد . پارا به سمت خارج بكشيد به طوري كه از پاي آسيب ديده دور شود . حركت را در3 ست 10 تايي انجام دهيد .
   پشت به تكيه گاه بايستيد. پاي سالم را در حالت صاف و كشيده بالا ببريد . اين حركت را نيز در 3 ست 10 تايي انجام دهيد.
2. 90 درجه ديگر بچرخيد. اينبار پاي سالم به سمت ديوار باشد . پاي سالم را درعرض بدن حركت داده و از ديوار دور كنيد .اين حركترا نيز در 3 ست 10 تايي انجام دهيد .
   براي حفظتعادل ميتوانيد در اين سري حركات دست خود را رويتيه گاه قراردهيد . براي پيشرفت و مشكل كردن حركتنيز ميتوانيد روي يك بالش بايستيد .

بلندكردن پا در حالت خوابيده :

به پشت روي زمين بخوابيد وپاهايتان را دراز كنيد . عضلات ران پاي آسيب ديده را منقبض كنيد و پا را در حاليكه صاف كشيده است تاارتفاع 20 سانتيمتر از زمين بلند كنيد ، توجه شودكه در حين انجام حركت عضلات منقبض باشند ، سپس به آرامي پاي خود را پايين آوريد . اين تمرين را نيزدر 3 ست 10 تايي انجام دهيد .

بلندشدن با حمايت ديوار (اسكات ) با كمك توپ :

پشت بهديوار بايستيد به طوري كه كمر، شانه ها و سرچسبيده به ديوار و نگاه شما رو به جلو باشد . شانهها را شل كرده و پاها يك قدم جلوتر از ديوار به عرض شانه از هم باز باشند . يك بالش لوله شده و يايك توپ به اندازه توپ فوتبال را بين دو پاي خودقرار دهيد . به آرامي در حالي كه حالت خود را حفظكرده ايد بنشينيد و همزمان بالش يا توپ را بينزانو هاي خود فشار دهيد .حركت را تا جايي ادامه دهيد تا تقريبا به حالت نشسته شويد اما رانها در راستاي موازي زمين نرسند . دراين حالت تقريبا 10 ثانيه مكث كنيد و سپس با حفظ حالت و به آرامي بلند شويد . به ياد داشته باشيد كه در حين انجام تمرين توپ يا بالش را بين دو پاي خود درحالت فشرده حفظ كنيد ، اين تمرين را نيز در 3 ست10 تايي انجام دهيد.

بلندشدن روي يك سطح يا پله :

پاي مصدوم را روي يك سطح مثل آجر و يا قطعه چوب صاف به ارتفاع تقريبا10سانتيمتر و پاي سالم را روي زمين قرار دهيد .روي پاي مصدوم بلند شويد و زانو را صاف كنيد. در اينحالت پاي سالم از روي زمين بلند شده و وزن شما روي پاي صدمه ديده قرار مي گيرد . براي تكرار حركت پاي سالم را پايين آورده و به حالت اوليه برگرديد . حركت را در 3 ست 10 تايي انجامدهيد

با آرزوي سلامتي همكاران ارجمند(sport)