ارزش غذایی پنیر

ارزش غذایی پنیر
پنیر، به خصوص پنیر تازه، حاوی مقدار قابل توجهی لاکتوز می باشد که کربوهیدرات اصلی شیر می باشد. اغلب پنیرهای رسیده حاوی حداقل(۳-۱ درصد) لاکتوز بوده و یا به علت خارج شدن آب پنیر و تبدیل لاکتوز باقیمانده به اسید لاکتیک و دیگر اسیدها در طول فرآیند رسیدن پنیر، فاقد لاکتوز می باشند.








پنیر منبع غنی پروتئین، کلسیم و فسفر می باشد.
● پروتئین
در بین دیگر اعضای خانواده ی لبنیات، پنیر دارای بیش ترین میزان پروتئین می باشد. پروتئین موجود در پنیر از کیفیت خوبی برخوردار بوده و تقریبا دارای تمامی اسید آمینه های ضروری مورد نیاز بدن است.
کازئین پروتئین اصلی پنیر می باشد، با این حال پروتئین های محلول در آب شیر(مانند لاکتالبومین و لاکتاگلوبولی� �) نیز بسته به میزان آب پنیری که در داخل آن باقی می ماند، در پنیر وجود دارند. پروتئین موجود در پنیر، آماده ی هضم می باشد، زیرا برخی از پروتئین ها در حین فرآیند رساندن پنیر، به پپتیدها و آمینو اسیدها شکسته می شوند. برخی افراد از واکنش به آمین های موجود در پنیر به ویژه هیستامین و تریامین رنج می برند.
برخی پنیرهای رسیده مقدار قابل توجهی از این آمین ها را در بردارند که می تواند سبب بروز واکنش های آلرژیک، سردردها، خارش و افزایش فشار خون در این افراد شود.
● کربوهیدرات
پنیر، به خصوص پنیر تازه، حاوی مقدار قابل توجهی لاکتوز می باشد که کربوهیدرات اصلی شیر می باشد. اغلب پنیرهای رسیده حاوی حداقل(۳-۱ درصد) لاکتوز بوده و یا به علت خارج شدن آب پنیر و تبدیل لاکتوز باقیمانده به اسید لاکتیک و دیگر اسیدها در طول فرآیند رسیدن پنیر، فاقد لاکتوز می باشند. در فرآیند رسیدن پنیر، با گذشت ۲۸ – ۲۱ روز زمان، لاکتوزی در پنیر رسیده باقی نخواهد ماند. در پنیرهای تازه(مانند پنیر روستایی) ۲۰- ۱۵ درصد لاکتوز در مدت زمان چند ساعت به اسید لاکتیک و دیگر اسیدها تبدیل می شود.
افراد مبتلا به بیماری "عدم تحمل لاکتوز" که قابلیت هضم لاکتوز را ندارند، نباید پنیر تازه مصرف کنند، لیکن پنیرهایی مانند چدار و پنیرهای رسیده را می توانند مصرف کنند.
● چربی
چربی موجود در پنیر، عامل اصلی ایجاد طعم و بافت آن می باشد و به همین دلیل مشتریان به مصرف پنیرهای پرچرب تمایل بیش تری دارند. پنیرها به علت نوع شیر(شیر کامل، شیر کم چرب ، و شیر بدون چربی) و محصول لبنی مورد استفاده در تهیه پنیر(مانند خامه)، از نظر میزان چربی تنوع بسیار زیادی دارند.
۳۰ گرم پنیر چدار حاوی ۹ گرم چربی، ۶ گرم چربی اشباع و۳۰ گرم کلسترول می باشد. در حالی که ۱۲۰ گرم پنیر چدار بدون چربی، ۵/۰ گرم چربی، ۳/۰ گرم چربی اشباع، و ۸ گرم کلسترول وجود دارد.
محققان، تکنولوژی ها، فرآیندها و ترکیباتی را به کار برده اند تا کیفیت پنیرهای کم چربی را بهبود دهند. پنیری که به عنوان پنیر کم چرب نامیده می شود، باید حداکثر ۳ گرم چربی در ۳۰ گرم داشته باشد. راهنماهای تغذیه ای، رژیمی را توصیه می کنند که دارای میزان چربی کمی باشد(حداکثر ۳۰ درصد کالری را چربی تشکیل دهد) و این رژیم بایستی دارای چربی اشباع کم(کمتر از ۱۰ درصد کالری) و کلسترول کم(کم تر از ۳۰۰ میلی گرم در روز) باشد. مصرف پنیر پرچرب حاوی چربی اشباع، خطر ابتلا به بیماری های قلبی را افزایش می دهد.
پنیر منبع غنی پروتئین، کلسیم و فسفر می باشد.
● ویتامین ها
میزان ویتامین پنیرها بر حسب شیر مورد استفاده و فرآیند تولید متفاوت می باشد. از آن جایی که اغلب میزان چربی موجود در شیر، در دلمه باقی می ماند، پنیر حاوی ویتامین های محلول در چربی شیری است که پنیر از آن گرفته می شود.
پنیر چدار تولید شده از شیر کامل حاوی ۱۰۵۹ واحد بین المللی ویتامین A در ۱۰۰ گرم می باشد، در حالی که پنیر روستایی خشک تهیه شده از شیر خشک بدون چربی تنها حاوی ۳۰ واحد ویتامین A در ۱۰۰ گرم می باشد. از آنجایی که ویتامین های محلول در آب(مانند B۱، B۲، B۳، پانتوتنیک اسید، ویتامین B۶ و فولات) در آب پنیر باقی می مانند، میزان آن ها به میزان آب پنیری بستگی دارد که در داخل پنیر باقی می ماند.
● مواد معدنی
اگر چه میزان مواد معدنی پنیرهای مختلف به روش های تولید پنیر بستگی دارد، پنیرها، منبع خوبی از مواد معدنی می باشند.
پنیر یکی از منابع اصلی کلسیم می باشد. میزان کلسیم موجود در پنیر به اسیدیته ی مرحله ی انعقاد و میزان خارج شدن آب پنیر از ***ه بستگی دارد. در پنیر رسیده ی تهیه شده از شیر کامل که با آنزیم ***ه شده است(مانند پنیر چدار، سوییس و برایک)، کلسیم و فسفر به مقدار زیادی در ***ه باقی می مانند. در حالی که در پنیرهایی که تنها با اسید، دلمه می شوند(مانند پنیر روستایی)، تنها مقدار کمی از کلسیم در ***ه باقی می ماند، زیرا نمک های کلسیم از کازئین جدا می شود.
پنیرهای چدار حاوی ۷۲۱ میلی گرم کلسیم در ۱۰۰ گرم می باشند، در حالی که پنیر روستایی خشک حاوی ۳۲ میلی گرم کلسیم در ۱۰۰ گرم می باشد. در کل، پنیرهایی که دارای میزان کلسیم بالایی می باشند، دارای مقادیر قابل توجهی از املاح دیگر مانند فسفر و منیزیم نیز خواهند بود.
میزان سدیم پنیرها با توجه به مقدار نمک افزوده شده به آن در حین فرآیند تولید متفاوت می باشد. در کل، پنیرهای طبیعی مانند سوییس(۷۴ میلی گرم سدیم در هر ۲۸ گرم) و چدار(۱۷۶ میلی گرم سدیم در هر ۲۸ گرم) حاوی مقادیر کمتری سدیم نسبت به دیگر پنیرهای فرآوری شده(۴۰۰ میلی گرم سدیم در هر ۲۸ گرم) می باشند.
همچنین، پنیرهایی که از شیرهای خام تهیه می شوند، می توانند عفونت های جدی مانند لیستریوز، تب مالت، سالمونلوز و سل را نیز ایجاد نمایند. لذا بهتر است پنیری که از شیر خام تهیه می شود، حداقل به مدت ۶۰ روز رسانیده شود.

بعضی ها مزه آب پنیر یا آب ماست را دوست ندارند ، در حالیكه دیگران آن را خیلی دوست دارند . آب پنیر یا آب ماست مایعی است كه هنگام تهیه ماست یا پنیر از شیر جوشیده و غلیظ شده تشكیل می شود و روی سطح ماست یا پنیر قرار می گیرد . در حالیكه تمام پروتئین به پنیر یا ماست منتقل می شود، مواد حیاتی در آب آن جمع می گردد. (به دلیل یكسان بودن خاصیت آب پنیر و آب ماست، برای جلوگیری از تكرار هر دو لغت در این مطلب، فقط از كلمه آب ماست استفاده میكنیم، ولی منظور هر دوی آنهاست.)

آب ماست از یبوست جلوگیری می كند . منبع پروتئین خوبی برای مشكلات كلیوی است و سلول های ایمنی بدن را فعال می كند. با توجه به اینكه آب ماست مقدار كمی چربی و پروتئین دارد ولی دارای مقادیر زیادی مواد معدنی خصوصاً كلسیم و ویتامین های محلول در آب مثل B2 و B6 می باشد ، در مقایسه با شیر میزان مواد با ارزش آن در هر كالری بیشتر است. بنابراین به فردی كه باید چربی و پروتئین كمی مصرف كند و در مقابل به مواد معدنی و ویتامین نیاز دارد ، توصیه می شود آب ماست بیشتری مصرف كند.

مصرف آب ماست ، نه بار كلیه ها را سنگین می كند و نه دارای پروتئین است كه در اثر تجزیه موادی تشكیل گردد كه باعث چاق شدن **** و ران و شكم گردد .

كلیه ها می توانند مقادیر كم پروتئین را تحمل كنند ، زیرا در صورت مصرف زیاد پروتئین مواد حاصل از تجزیه آن، فشار را در كلیه ها افزایش داده و در نهایت اجزاء تشكیل دهنده كلیه صدمه دیده و حساس می شوند .

به استثنای آب ماست، تقریباً تمام مواد لبنی كه منبع تأمین كلسیم و ویتامین می باشند ، دارای مقادیر زیادی پروتئین هستند . آب ماست دارای مقادیر كمی پروتئین است و بدن می تواند به راحتی از این مقدار پروتئین ، به طور مطلوب استفاده كند . بنابراین برای افرادی كه به دلیل داشتن پروتئین بالا، از خوردن شیر منع شده اند ، آب ماست به عنوان یك جایگزین مناسب توصیه می شود .

با نوشیدن آب ماست به جنگ سلول های چربی بروید . با رژیم محتوی آب ماست ، خیلی از افراد چاق وزن خود را كم می كنند . نبودن چربی، پایین بودن كالری، و وجود ویتامین و مواد معدنی در آب ماست، بدون ایجاد كمبود مواد مغذی، لاغر شدن را تسهیل می كند. علاوه بر این، خوردن آب ماست هضم غذا را شدت می بخشد.

پروتئین آب ماست برای سیستم ایمنی بدن مناسب است . علاوه بر باكتریهای اسید لاكتیک موجود در آب ماست تازه ، پروتئین موجود در آن به سیستم ایمنی بدن قدرت می بخشد .

آب ماست كمک خوبی برای رفع یبوست است
كسانی كه از یبوست رنج می برند با خوردن آب ماست می توانند این مشكل را رفع كنند . كافی است هر روز یک لیوان آب ماست بنوشند. با نوشیدن آب ماست ، اسید لاكتیک و میكروب های اسید لاكتیک موجود در آب ماست ، روده را به راحتی تحریک می كند .